Çin, bu yılın ilk çeyreğinde cari işlemler fazlasını 184,3 milyar dolar olarak açıkladı. Ülkenin ödemeler dengesi verilerine göre, ihracat ve ithalat arasındaki farkın yanı sıra hizmet ticareti ve transfer ödemeleri de dikkate alındığında ortaya çıkan bu rakam, Çin ekonomisinin küresel ticaretteki ağırlığını bir kez daha gözler önüne serdi. Uzmanlar, bu fazlanın küresel ticaret savaşları ve jeopolitik gerilimlere rağmen sürdürülebilir olduğunu belirtiyor.
Rekor seviyede cari fazla
Çin Ulusal İstatistik Bürosu tarafından yayımlanan verilere göre, cari işlemler fazlası geçen yılın aynı dönemine kıyasla belirgin bir artış gösterdi. 2023 ilk çeyreğinde 130 milyar dolar civarında olan fazla, bu yıl yüzde 41,7 artarak 184,3 milyar dolara yükseldi. Bu artışta, Çin'in yarı iletken, elektrikli araç ve güneş panelleri gibi yüksek teknoloji ürünlerindeki ihracatının güçlenmesi etkili oldu. Ayrıca enerji fiyatlarındaki göreceli istikrar da ithalat maliyetlerini düşük tuttu.
Küresel ticaret dengesi tartışmaları
Çin'in sürekli büyüyen cari fazlası, özellikle ABD ve Avrupa Birliği ile ticaret gerilimlerini yeniden alevlendirebilir. ABD Hazine Bakanlığı, daha önce Çin'i aşırı cari fazla vermekle suçlamış ve ticaret adaletsizliklerine karşı yaptırımlar uygulamıştı. Avrupa Merkez Bankası da Çin'in sübvansiyonlu ihracat politikalarının Avrupa endüstrilerini olumsuz etkilediğini savunuyor. Uzmanlara göre, Çin'in cari fazlasındaki bu artış, ülkenin yuan kurunu baskı altında tutarak ihracatı teşvik etmeye devam ettiği anlamına geliyor.
Ekonomik yansımaları ve beklentiler
Bu durum, Çin ekonomisi için kısa vadede olumlu bir tablo çizse de orta vadede bazı riskler taşıyor. IMF verilerine göre, dünyanın en büyük cari fazlasını veren ülkeler arasında önde gelen Çin, bu fazlayla küresel dengesizliklerin merkezinde yer alıyor. Cari fazlanın devam etmesi, Çin'in döviz rezervlerini artırırken, yurt içinde enflasyon baskısını hafifletiyor. Ancak ihracata dayalı büyüme modelinin sürdürülebilirliği, küresel talepteki yavaşlama ve ticaret engelleriyle sınanıyor. Çin yönetimi, iç tüketimi canlandırmak ve ithalatı teşvik etmek için yeni politikalar üzerinde çalışıyor.
Bağımsız değerlendirme
Çin'in ilk çeyrek cari fazla verisi, dünya ekonomisindeki kırılgan toparlanma sürecine rağmen Beijing'in ihracattaki rekabetçiliğini koruduğunu gösteriyor. Ancak bu başarı, küresel ticaret ortaklarıyla gerilimleri artırma potansiyeli taşıyor. Orta ve uzun vadede, Çin'in kendi iç talebini güçlendirmesi ve teknolojik bağımsızlık hedefi, cari fazla üzerinde dengeleyici bir rol oynayabilir.
