İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraki Ağaç ve Peyzaj A.Ş.'de yolsuzluk iddiaları yargıya taşındı. 'İmamoğlu Çıkar Amaçlı Suç Örgütü' davasında etkin pişmanlıktan yararlanan iş insanı Süleyman Uzun, şirketteki rüşvet düzenini ayrıntılı şekilde anlattı. Uzun'un ifadesine göre, Ağaç A.Ş. Genel Müdürü Ali Sukas iş bedelinin yüzde 7'sini, Satın Alma Müdürü Ümit Polat ise dikilen her çiçek için 10 kuruş rüşvet aldı. Savcılık, bu ifadeleri dosyaya ekleyerek soruşturmayı derinleştirdi.
Rüşvet Tarifesi: Yüzde 7 ve Çiçek Başına 10 Kuruş
Süleyman Uzun, Ağaç ve Peyzaj A.Ş. ile çalışan bir iş insanı olarak, şirketin ihale süreçlerinde sistematik bir rüşvet mekanizması kurulduğunu belirtti. Uzun'a göre, genel müdür Ali Sukas, iş bedelinin yüzde 7'sini komisyon olarak talep ediyordu. Satın Alma Müdürü Ümit Polat ise daha küçük ölçekli ama sürekli bir gelir kapısı oluşturmuştu: Şirketin diktiği her çiçek için 10 kuruş rüşvet alıyordu. Bu iki ismin yanı sıra, peyzaj işlerinde çalışan taşeron firmaların da benzer şekilde 'harcama' adı altında ek ücretler ödediği iddia edildi.
Uzun, etkin pişmanlık kapsamında verdiği ifadede, rüşvetin nasıl işlediğini örneklerle anlattı. Bir park düzenlemesi ihalesinde, işin toplam bedelinin 1 milyon TL olduğunu, bunun 70 bin TL'sinin Sukas'a verildiğini söyledi. Çiçek dikimi işlerinde ise 100 bin çiçek için Polat'a 10 bin TL ödendiğini belirtti. Bu ödemelerin elden yapıldığını ve kayıtlara geçirilmediğini vurguladı.
Etkin Pişmanlık ve Soruşturmanın Seyri
Süleyman Uzun'un etkin pişmanlıktan yararlanarak ifade vermesi, soruşturmanın seyrini değiştirdi. Türk Ceza Kanunu'nun 221. maddesine göre etkin pişmanlık, suçun ortaya çıkmasına yardımcı olan faillere ceza indirimi sağlıyor. Uzun'un ifadeleri, savcılığın Ali Sukas ve Ümit Polat hakkında yeni deliller toplamasına olanak tanıdı. İddianamede, her iki ismin de 'rüşvet almak' ve 'görevi kötüye kullanmak' suçlarından yargılanması isteniyor. Ağaç A.Ş.'den henüz resmi bir açıklama gelmedi; ancak şirket içi bir soruşturma başlatıldığı öğrenildi.
Dava, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülüyor. İmamoğlu Çıkar Amaçlı Suç Örgütü iddiası, İBB iştiraklerindeki yolsuzluk iddialarını kapsıyor. Süleyman Uzun'un ifadesi, sadece Ağaç A.Ş. ile sınırlı değil; diğer iştiraklerde de benzer tarifelerin uygulandığı yönünde ipuçları içeriyor. Savcılık, bu ifadeler doğrultusunda yeni tanık dinlemeleri yapmayı planlıyor.
İBB İştiraklerinde Rüşvet İddiaları ve Kamu Zararı
İBB iştiraki Ağaç ve Peyzaj A.Ş., İstanbul'un park ve bahçelerinden sorumlu. Şirketin yıllık bütçesi milyarlarca lirayı buluyor. İddialara göre, bu bütçenin önemli bir kısmı rüşvet ve komisyon ödemeleriyle heba edildi. Uzmanlar, çiçek başına 10 kuruş gibi küçük görünen bir rüşvetin, yıllık milyonlarca çiçek dikimi düşünüldüğünde ciddi bir kamu zararı oluşturduğunu belirtiyor. Örneğin, yılda 50 milyon çiçek dikildiği varsayılırsa, bu sadece bir kalemde 5 milyon TL'lik yasadışı ödeme anlamına geliyor.
Öte yandan, yüzde 7'lik komisyonun ihale bedellerine yansıtılması, şirketin maliyetlerini şişirerek hizmet kalitesini düşürüyor. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı ilkesine aykırı bu uygulama, İBB'nin diğer iştiraklerinde de benzer şekilde işliyor olabilir. Soruşturmanın genişletilmesiyle birlikte, İBB yönetiminin bu iddialara karşı şeffaf bir tutum sergilemesi bekleniyor. Ancak şu ana kadar ne İBB ne de Ağaç A.Ş. yönetiminden konuya ilişkin bir açıklama yapılmadı.
Bu dava, Türkiye'de yerel yönetimlerdeki yolsuzluk algısını yeniden gündeme getiriyor. Etkin pişmanlık uygulaması, suç örgütlerinin çökertilmesinde kritik bir araç olsa da, tanık ifadelerinin güvenilirliği ve çıkar çatışması riski tartışma konusu. Süleyman Uzun'un ifadelerinin mahkemece nasıl değerlendirileceği, dosyanın seyrini belirleyecek. Kamu zararının tespiti ve sorumluların cezalandırılması, yargı sürecinin şeffaflığına bağlı.
