CHP Ankara Milletvekili Gamze Taşcıer tarafından hazırlanan “Emekliliğin Dönüşümü” raporu, Türkiye’de çalışan emekli sayısındaki çarpıcı artışı ortaya koydu. Rapora göre, son 10 yılda çalışan sigortalı emekli sayısı 50 binin üzerinde bir artışla ikiye katlandı. Bu durum, emeklilerin geçim sıkıntısı nedeniyle çalışmak zorunda kaldığını gözler önüne serdi.
Raporun detayları
Taşcıer’in Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine dayandırdığı rapora göre, 2014 yılında 45 bin 600 olan çalışan sigortalı emekli sayısı, 2024 yılı itibarıyla 96 bin 200’e yükseldi. Bu artış, yüzde 111’lik bir orana denk geliyor. Raporda, emeklilerin çalışma nedenleri arasında emekli maaşlarının yetersizliği, enflasyon karşısında eriyen alım gücü ve artan yaşam maliyetleri öne çıkıyor. Taşcıer, “Emeklilerimiz, hak ettikleri maaşı alamadıkları için mecburiyetten çalışıyor” dedi.
Ekonomik gerekçeler
Raporda, emekli maaşlarının satın alma gücünün son 10 yılda ciddi şekilde düştüğü vurgulanıyor. 2024 yılı için en düşük emekli maaşı 10 bin lira seviyesinde bulunurken, bu rakamın asgari ücretin (17 bin 2 lira) oldukça gerisinde kaldığı belirtiliyor. Taşcıer, “Emeklilerimiz, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor. Birçoğu çalışarak ek gelir elde etmek zorunda kalıyor” ifadelerini kullandı.
Çalışan emekli profili
Rapora göre, çalışan emeklilerin büyük bölümü hizmet sektöründe ve düşük ücretli işlerde istihdam ediliyor. Özellikle güvenlik, temizlik, bakım ve perakende sektörlerinde yoğunlaşan emekli çalışanlar, genellikle kayıtlı olarak çalışmakla birlikte, bir kısmının kayıt dışı çalıştığına dair bulgular da raporda yer alıyor. Taşcıer, bu durumun SGK’nın prim gelirlerini de olumsuz etkilediğini vurguladı.
Politik bağlam
Raporun yayımlandığı dönemde, emekli maaşlarına yapılan zam oranları tartışma konusu olmuştu. CHP, emekli maaşlarının enflasyon karşısında eridiğini savunurken, iktidar partisi ise sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini öne sürüyor. Taşcıer’in raporu, bu tartışmalara yeni bir boyut ekleyerek, emeklilerin sadece maaş değil, çalışma hayatına yeniden katılımı açısından da desteklenmesi gerektiğine işaret ediyor.
Emeklilik sisteminin dönüşümü, sadece bireysel değil toplumsal bir mesele olarak öne çıkıyor. Yaşlanan nüfus ve artan yaşam beklentisi, sosyal güvenlik sistemlerini zorlarken, Türkiye’de emeklilerin çalışmak zorunda kalması, sistemin krizini gözler önüne seriyor. Bu noktada, yapısal reformların yanı sıra kısa vadede emekli maaşlarının iyileştirilmesi, çalışan emekliler için esnek çalışma düzenlemeleri ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi önem taşıyor.
