Sosyal medyada yeniden dolaşıma giren "emeklilere ÖTV'siz araç" iddiaları gerçeği yansıtmıyor. CHP'nin şubat ayında TBMM'ye sunduğu kanun teklifi henüz yasalaşmadı ve meclis gündeminde sırasını bekliyor. CHP İstanbul Milletvekili Didem Engin tarafından hazırlanan teklif, 17 milyon emekliyi kapsıyor ve yasalaşması halinde hem altyapı hem de araç parkı üzerinde ciddi bir yük oluşturacağı hesaplanıyor.
Teklifin içeriği nedir?
CHP'nin teklifine göre, 65 yaş üstü emeklilere hayatlarında bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV muafiyeti tanınması öngörülüyor. Aracın motor silindir hacmi 1600 cc'yi geçmeyecek ve bedeli tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre her yıl güncellenecek. Emeklilerin bu haktan yararlanabilmesi için en az 10 yıl prim ödemiş olması gerekiyor.
Sosyal medya iddiaları neden çıktı?
Geçtiğimiz haftalarda bazı sosyal medya hesapları, "Emeklilere ÖTV'siz araç müjdesi geldi" şeklinde paylaşımlar yaparak kafa karışıklığına neden oldu. Oysa teklif henüz komisyon aşamasında bulunuyor. AK Parti ve MHP'den teklife destek sinyali gelmezken, Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçeye getireceği yük nedeniyle karşı çıkıyor. Bakanlık kaynakları, 17 milyon emeklinin yarısının dahi bu haktan yararlanması halinde vergi kaybının 30 milyar lirayı bulacağını belirtiyor.
Ekonomik etkileri ne olur?
Teklifin yasalaşması durumunda otomotiv sektöründe büyük bir talep patlaması bekleniyor. Uzmanlar, mevcut üretim kapasitesinin bu talebi karşılayamayacağını, araç fiyatlarının yükseleceğini ve sıfır kilometre araç bulmanın zorlaşacağını ifade ediyor. Ayrıca ÖTV'siz araç alan emeklilerin araçlarını 5 yıldan önce satması halinde muafiyetin iptal edilmesi öngörülüyor.
Emeklilerin tepkisi nasıl?
Emekli dernekleri, teklifin takipçisi olduklarını ancak umutlarını kaybetmediklerini söylüyor. Tüm Emekliler Sendikası Başkanı Cafer Yetiş, "17 milyon emeklinin toplu taşıma sorunu var. ÖTV'siz araç bir lüks değil ihtiyaç. Ancak hükümetin bu konuda samimi olduğunu düşünmüyoruz" dedi. Emekli maaşlarının düşüklüğüne de dikkat çeken Yetiş, "Maaş 10 bin lira, araba fiyatı 1 milyon. ÖTV muafiyeti olsa da emekli nasıl alsın?" ifadelerini kullandı.
Benzet yasalar ve geçmiş uygulamalar
Türkiye'de daha önce engellilere yönelik ÖTV muafiyeti uygulaması bulunuyor. 2022'de yapılan düzenlemeyle engelli raporu olan vatandaşlar ÖTV'siz araç alabiliyor. Ancak bu uygulamanın da suistimal edildiği iddiaları sık sık gündeme geliyor. Emeklilere yönelik benzer bir düzenleme ilk kez gündeme gelmiyor; 2016 yılında bir kanun teklifi verilmiş ancak yasalaşmamıştı.
