Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, 7-8 Temmuz'da düzenlenen NATO Zirvesi öncesinde gerçekleştirilen polis operasyonlarına ve cezaevlerindeki hak ihlallerine ilişkin kapsamlı bir rapor yayımladı. Rapora göre, aralarında ÇHD'li avukatların da bulunduğu 84 kişi tutuklandı, birçok kişi gözaltına alındı ve cezaevlerinde çeşitli hak ihlalleri tespit edildi. Raporda, operasyonlar sırasında özellikle hukuka aykırı müdahalelerin yoğunlaştığı belirtildi.
Operasyonlarda hedef alınan gruplar
Rapor, NATO Zirvesi öncesi İstanbul'da düzenlenen operasyonların özellikle sol görüşlü gruplar, öğrenci toplulukları ve barış aktivistlerini hedef aldığını ortaya koydu. Gözaltına alınanların büyük bölümünün ifade verme sürecinde avukata erişiminin engellendiği, bazı kişilerin ise sağlık kontrolleri yapılmadan hücreye konulduğu belirtildi. Ayrıca, operasyonlarda kullanılan güç orantısızlığına dikkat çekilirken, sivil vatandaşların da keyfi şekilde durdurulup arandığı ifade edildi.
ÇHD Hapishane Komisyonu üyesi Avukat Ayşe Yılmaz, raporla ilgili yaptığı açıklamada, "Polis müdahalesinin hukuki sınırları aştığı, özellikle gözaltı sürelerinin yasal sürenin üzerine çıktığı görülüyor. Ailelerin yakınlarına ulaşamaması en büyük sorunlardan biriydi" dedi.
Cezaevlerinde yaşanan hak ihlalleri
Raporda, tutuklananların sevk edildiği İstanbul'daki bazı cezaevlerinde aşırı kalabalık, yetersiz beslenme ve sağlık hizmetlerine erişimde kısıtlamalar yaşandığı vurgulandı. Özellikle Silivri, Metris ve Maltepe cezaevlerinde tutukluların avukat görüşmelerinin kısıtlandığı, mektupların zamanında teslim edilmediği ve disiplin cezalarının keyfi uygulandığı iddia edildi. Cezaevi yönetimlerinin bu iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadığı belirtiliyor.
NATO zirvesinin gölgesinde hukuk tartışmaları
7-8 Temmuz'da düzenlenen NATO Zirvesi, Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşmiş ve geniş güvenlik önlemleri altında yapılmıştı. Zirve öncesi ve sırasında birçok şehirde, özellikle İstanbul'da yoğun polis operasyonları düzenlenmiş, yüzlerce kişi gözaltına alınmıştı. ÇHD'nin raporu, bu operasyonların hukuki boyutunu ve yaşanan ihlalleri belgeleriyle ortaya koyuyor. Raporda, bu tür uygulamaların demokratik hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığı vurgulanırken, ilgili makamların soruşturma başlatması çağrısı yapıldı.
Hukukçular, benzer durumların gelecekteki uluslararası toplantılarda da yaşanmaması için operasyonlarda usul ve esaslara uyulması gerektiğini belirtiyor. Raporun, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne de sunulmak üzere hazırlandığı öğrenildi.
