Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2026 yılının ilk altı ayında gerçekleştirdiği denetimlerde Çevre Kanunu'na aykırı faaliyet gösteren tesis ve işletmelere toplam 2 milyar 43 milyon lirayı aşan idari para cezası uyguladı. Bakanlık ekipleri, 222 işletmenin faaliyetini durdururken, çevre kirliliğine yol açan birçok tesise yaptırım uygulandı.
Denetimlerde rekor ceza
Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, 2026'nın ilk yarısında 81 ilde eş zamanlı denetimler düzenlendiği belirtildi. Denetimlerde atık su deşarjı, hava emisyonu, katı atık yönetimi ve gürültü kirliliği gibi alanlarda ihlaller tespit edildi. Toplamda 4 bin 212 tesiste denetim yapılırken, 3 bin 265 işletmeye çevre cezası kesildi. Kesilen cezaların toplam tutarı 2 milyar 43 milyon 127 bin lira oldu. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 40 artış gösterdi.
Faaliyeti durdurulan işletmeler
Çevre mevzuatına ağır şekilde aykırı davrandığı belirlenen 222 işletmenin faaliyeti, çevreye zararın önlenmesi amacıyla durduruldu. Durdurma kararlarının büyük kısmı, atık su arıtma tesisi bulunmayan veya mevcut arıtma tesisini yetersiz çalıştıran sanayi tesislerine yönelik oldu. Bakanlık, bu tesislerin faaliyete yeniden başlayabilmesi için gerekli çevre izinlerini almak ve altyapıyı tamamlamak zorunda olduğunu vurguladı.
En çok ceza alan sektörler
Denetimlerde en fazla ceza, tekstil, deri, kimya, gıda ve metal sanayi gibi yoğun su tüketen ve atık üreten sektörlere kesildi. Bunun yanı sıra hava kirliliğine neden olan termik santraller, çimento fabrikaları ve asfalt tesisleri de yüksek miktarda ceza aldı. Bakanlık, özellikle Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yoğun sanayileşme nedeniyle denetimleri artırdı.
Vatandaş ihbarı önemli
Bakanlık yetkilileri, çevre kirliliğiyle mücadelede vatandaş ihbarlarının kritik rol oynadığını belirtti. Açıklamaya göre, denetimlerin yaklaşık yüzde 20'si vatandaş başvuruları üzerine gerçekleştirildi. Vatandaşlar Alo 181 Çevre İhbar Hattı ve Bakanlığın mobil uygulaması üzerinden çevre kirliliği şikayetlerini iletebiliyor. Bakanlık, her ihbarın titizlikle değerlendirildiğini ve gerekli denetimlerin yapıldığını vurguladı.
Yaptırımlar caydırıcı olacak
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, “Çevreye duyarlı üretim ve tüketim anlayışını yaygınlaştırmak için denetimleri kararlılıkla sürdüreceğiz. Kirleten öder prensibiyle hareket ediyoruz. Kesilen cezaların yanı sıra faaliyet durdurma gibi caydırıcı yaptırımlar da uyguluyoruz. Amacımız ceza kesmek değil, çevrenin korunmasını sağlamak” ifadelerini kullandı.
Bakanlık, 2026 yılı sonuna kadar denetim sayısını artırmayı ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeleri çevre mevzuatı konusunda bilinçlendirmeyi hedefliyor. Ayrıca, çevre kirliliğine neden olan tesislerin kamuoyuna açıklanması ve “çevre sicili” gibi şeffaflık önlemleri üzerinde çalışıldığı bildirildi.
