ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Orta Doğu’daki askeri varlığını artırdığını duyurdu. Komutanlık tarafından yapılan açıklamada, bölgede 20’den fazla savaş gemisinin devriye gezdiği ve bu gemilerin Hürmüz Boğazı başta olmak üzere kritik su yollarında güvenliği sağladığı belirtildi. Bu gelişme, ABD ile İran arasında son dönemde yaşanan çatışmaların ardından tansiyonun yükseldiği bir dönemde geldi. CENTCOM, askeri varlığın caydırıcılık ve istikrar amacı taşıdığını ifade etti.
Hürmüz Boğazı’nda Artan Gerilim
Hürmüz Boğazı, dünya petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak biliniyor. İran, son haftalarda bölgede ABD donanmasına yönelik taciz eylemlerinde bulunurken, ABD de buna karşılık olarak askeri varlığını güçlendirdi. CENTCOM’un açıklamasına göre, bölgede konuşlu gemiler arasında uçak gemileri, muhripler ve denizaltılar bulunuyor. Uzmanlar, bu durumun iki ülke arasında doğrudan bir çatışma riskini artırdığı uyarısında bulunuyor.
ABD’nin Caydırıcılık Stratejisi
ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, Orta Doğu’daki askeri varlığın İran’ın saldırgan tutumuna karşı bir caydırıcılık unsuru olduğunu vurguluyor. CENTCOM Komutanı General Michael Kurilla, “Bölgede güçlü bir varlık göstererek hem müttefiklerimize hem de düşmanlarımıza kararlılığımızı kanıtlıyoruz. Hiçbir ülke ABD’nin veya müttefiklerinin çıkarlarını hedef almaya kalkışmamalı” ifadelerini kullandı. Öte yandan, İran Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, ABD’nin bölgede varlık göstermesinin “provokatif” olduğu belirtilerek, bu tür eylemlerin istikrarsızlığı derinleştirdiği ileri sürüldü.
Bölgede ayrıca ABD’nin öncülüğünde deniz güvenliği koalisyonu olan ‘Operation Sentinel’ kapsamında askeri tatbikatlar da devam ediyor. CENTCOM, bu tatbikatların bölgesel deniz ticaretinin güvenliğini sağlama amacı taşıdığını ifade ediyor. Ancak İran, bu koalisyonu “denizdeki terörizm” olarak nitelendiriyor ve kendi askeri tatbikatlarıyla karşılık veriyor.
Uzmanlar, ABD-İran arasındaki gerilimin yalnızca Hürmüz Boğazı ile sınırlı olmadığına dikkat çekiyor. Yemen’deki Husiler, Suriye’deki İran destekli milisler ve Irak’taki gruplar da tansiyonun yükselmesinde rol oynuyor. CENTCOM’un bölgedeki varlığı, ABD’nin İran’ın bölgesel faaliyetlerine karşı kapsamlı bir stratejinin parçası olarak görülüyor.
Son olarak, ABD’nin Orta Doğu’da 20’den fazla savaş gemisi bulundurması, Soğuk Savaş sonrası dönemdeki en büyük deniz kuvveti konuşlandırmalarından biri olarak kayıtlara geçti. Bölgedeki gelişmeler, uluslararası petrol fiyatlarını da etkiliyor. Brent petrolün varil fiyatı, son bir haftada yüzde 5’in üzerinde artış gösterdi. Analistler, Hürmüz Boğazı’nda herhangi bir aksamanın küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
