Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in, Türk askeri bandosunun çaldığı 'Ceddin Deden' marşıyla ilgili 'Bizim için zulüm 1453'te başladı, bu müzik de bunun kanıtı' açıklaması Türkiye'de geniş yankı uyandırdı. Miçotakis'in İstanbul'un fethini işaret ederek marşı 'kanıt' olarak göstermesi, iki ülke arasında yeni bir gerginliğe yol açtı. Türk siyasetçiler ve vatandaşlar sosyal medyada marşa sahip çıkarken, uzmanlar açıklamayı tarihi revizyonizm olarak nitelendirdi.
Miçotakis'in Sözleri ve Tepkiler
Yunanistan Başbakanı, bir etkinlik sırasında Türk askeri bandosunun seslendirdiği 'Ceddin Deden' marşını duyduğunda mırıldandığı şeyleri, '1453'te başlayan zulüm' ifadeleriyle kamuoyuyla paylaştı. Bu sözler, iki ülke arasındaki tarihi hassasiyetleri yeniden gündeme taşıdı. Türkiye'den hızlı tepkiler geldi. Milli Savunma Bakanlığı kaynakları, marşın Mehteran geleneğinin bir parçası olduğunu ve herhangi bir düşmanlık içermediğini belirtti. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, '1453, insanlık için bir medeniyet hamlesidir. Marşlarımızı hedef almak, tarihi çarpıtmaktır' dedi. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ise, 'Tarih bilgisizliği ve düşmanlık dilini kınıyorum' ifadelerini kullandı.
Marşın Tarihsel ve Kültürel Bağlamı
'Ceddin Deden', Osmanlı döneminden günümüze ulaşan Mehter marşlarından biridir. Sözleri, 'Ceddin deden, neslin baban, hep kahraman Türk milleti' dizeleriyle başlar ve Türk milletinin kahramanlık geçmişine vurgu yapar. Marş, bugün Türk Silahlı Kuvvetleri Mehteran Bölüğü tarafından resmi törenlerde ve konserlerde seslendirilmektedir. Uzmanlara göre, Miçotakis'in marşı '1453'le ilişkilendirmesi, fetih sonrası Balkanlar'da yaşanan nüfus hareketleri ve dini dönüşümler bağlamında yapılan bir anakronizm. Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, 'Marş doğrudan fethi anlatmaz; kahramanlık şiiridir. Yunan liderin tarihi bağlamı yanlış okuması üzücü' değerlendirmesinde bulundu.
Uluslararası Boyut ve Gelecek Öngörüleri
Miçotakis'in açıklaması, Ege adalarının silahlandırılması ve Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları üzerindeki anlaşmazlıkların gölgesinde geldi. Ankara, Yunanistan'ı 'militarist söylem' ve 'tarihi çarpıtma' ile suçlarken, Yunanistan Dışişleri Bakanlığı konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Bu gelişme, iki ülke arasında son dönemde başlatılan yumuşama sürecini olumsuz etkileyebilir. Diplomatik kaynaklar, tansiyonun düşürülmesi için ortak tarih komisyonu kurulması önerisini yineledi. Sivil toplum kuruluşları ise, kültürel mirasın siyasi tartışmalara alet edilmemesi çağrısı yaptı. Türkiye'de kamuoyu, marşın milli birlik duygusunu pekiştiren bir sembol olduğu görüşünde birleşirken, Miçotakis'in sözlerinin iki ülke arasındaki güven bunalımını derinleştirebileceği endişesi hakim.
Sonuç olarak, bir marşın etrafında koparılan bu fırtına, aslında Türkiye ve Yunanistan arasındaki köklü tarihi ve siyasi sorunların ne denli kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi. Her iki tarafın da tarihi tek taraflı okumaktan vazgeçip, ortak bir anlayış geliştirmesi gerekiyor. Aksi takdirde, bu tür gerginliklerin periyodik olarak tekrarlanması kaçınılmaz görünüyor.
