Küba'nın eski lideri Raúl Castro'nun torunu Raúl Guillermo Rodríguez Castro, ülkedeki derinleşen ekonomik kriz ve ABD yaptırımları gölgesinde Washington ile yeni bir müzakere kanalı açmak istiyor. Resmî görevi sınırlı olsa da Havana'da perde arkasındaki en etkili isimlerden biri olarak gösterilen ve 'El Cangrejo' (Yengeç) lakabıyla bilinen Castro, eski ABD Başkanı Donald Trump'la doğrudan temas kurmayı hedefliyor. Castro ailesinin yeni kuşağı, Küba'nın uluslararası ilişkilerinde geleneksel blokajı kırmak için pragmatik bir adım atıyor.
Perde arkasındaki güç: 'El Cangrejo'
Raúl Guillermo Rodríguez Castro, 2019'dan bu yana Küba Devlet Konseyi'nde danışman olarak görev yapıyor. Ancak kaynaklar, onun etkisinin resmî unvanının çok ötesinde olduğunu belirtiyor. Özellikle özel sektörle bağlantıları ve yabancı yatırımcılarla kurduğu ilişkiler sayesinde 'perde arkasındaki en güçlü isim' olarak tanınıyor. 35 yaşındaki Castrol, dedesi Raúl'ün 2021'de partinin başından ayrılmasının ardından aile mirasını sürdürüyor. ABD'yle müzakerelerde 'yeni bir yaklaşım' temsil ettiği söylenen Rodriguez Castro, Obama döneminde başlayan ve Trump yönetiminde tersine dönen yakınlaşma sürecini yeniden canlandırmayı umuyor.
Küba ekonomisi çöküşün eşiğinde
Küba, 2020'den bu yana en derin ekonomik krizini yaşıyor. Turizm gelirlerindeki düşüş, ABD yaptırımlarının sıkılaştırılması ve pandemi etkileriyle birleşince gıda, ilaç ve yakıt kıtlığı baş gösterdi. Resmî verilere göre 2023'te GSYİH yüzde 2 daraldı, enflasyon ise yüzde 70'i aştı. Hükümet, temel tüketim mallarının dağıtımında karne sistemine geçmek zorunda kaldı. Bu koşullar altında Castro ailesinin ABD'yle diyalog arayışı, rejimin ayakta kalma stratejisi olarak görülüyor. Analistler, 'El Cangrejo'nun Trump'la doğrudan görüşmek istemesini, 2014'teki Obama-Castro açılımının başarısız olmasından ders çıkarma girişimi olarak yorumluyor.
Trump yönetimiyle olası bir müzakere
Donald Trump başkanlığı döneminde Küba'ya yönelik yaptırımları sertleştirmiş, Obama döneminde açılan elçiliğin işlevini kısıtlamış ve Helms-Burton Yasası'nın 3. maddesini yeniden yürürlüğe koymuştu. Büyük olasılıkla 2024 seçimlerinde aday olması beklenen Trump'la yeni bir müzakere kanalı açmak, Küba için riskli ama potansiyel getirisi yüksek bir hamle. Rodriguez Castro'nun, ABD'deki Küba kökenli siyasetçilerle de temas kurduğu, özellikle Florida'daki Küba diasporasına yönelik ılımlı mesajlar vermeye çalıştığı öne sürülüyor.
Uluslararası tepkiler ve beklentiler
Avrupa Birliği ve Latin Amerika ülkeleri, Küba'daki ekonomik durumdan endişeli ancak çoğu doğrudan müdahaleden kaçınıyor. ABD'de ise bazı senatörler, Castro rejimini tanımayı reddederken, ticaret odaları ve tarım sektörü yaptırımların kaldırılması için lobi yapıyor. 'El Cangrejo'nun çabaları, mevcut Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel'in pozisyonuyla uyumlu olup olmadığı konusunda soru işaretleri yaratıyor. Bazı kaynaklar, Díaz-Canel'in daha ulusalcı bir çizgide olduğunu, Castro ailesinin ise dışa açılmaya daha istekli olduğunu belirtiyor.
Özetle, Castro ailesinin yeni yüzü, dedesinden devraldığı devrim mirası ile pragmatik bir modernleşme arasında denge kurmaya çalışıyor. Trump'la müzakere masası kurma girişimi, Küba'nın içinde bulunduğu ekonomik darboğazdan çıkış umudunun bir yansıması. Ancak bu yolun başarıya ulaşıp ulaşmayacağı, hem Washington'daki siyasi iradeye hem de Havana'daki iktidar dinamiğindeki değişikliklere bağlı olacak.
