Çanakkale'nin Gökçeada ilçesi açıklarında, uzunluğu 2 metreye yaklaşan manta vatozu (Manta birostris) balıkçılar tarafından görüntülendi. Kılıçbalığı avcılığı yapan Fırat Sarıkaya, denizde dürbünle yaptığı gözlem sırasında devasa cismi fark etti. Sarıkaya, 'Teknemizin kulesinden kılıçbalığı ararken su yüzeyinde büyük bir karartı gördük. Yaklaştığımızda 2 metreye yakın bir manta vatozu olduğunu anladık. Halk arasında 'şeytan balığı' olarak da biliniyor' dedi.
Nadir görülen bir tür
Manta vatozları, genellikle tropikal ve subtropikal sularda yaşayan, zararsız plankton avcılarıdır. Kanat açıklıkları 7 metreye kadar ulaşabilen bu dev balıklar, Türkiye sularında nadiren görülür. Çanakkale Boğazı ve çevresinde son yıllarda birkaç kez kaydedilen tür, küresel ölçekte hassas statüde listeleniyor. Uzmanlar, iklim değişikliği ve deniz suyu sıcaklığındaki artışın bu türün kuzeye doğru yayılmasına neden olabileceğini belirtiyor.
Avcıların şaşkınlığı
O anları cep telefonuyla kaydeden Sarıkaya, 'İlk gördüğümüzde şaşırdık. Hemen görüntü aldık. Balık sakin bir şekilde yüzüyordu, bize aldırmadı. Yaklaşık 10 dakika boyunca teknenin etrafında dolaştı, sonra derinlere daldı' ifadelerini kullandı. Bölgedeki balıkçılar, manta vatozunun ağlara zarar vermediğini, ancak görüntüsü nedeniyle halk arasında 'şeytan' olarak anıldığını söylüyor.
Koruma ve bilinç
Manta vatozları, uluslararası doğa koruma sözleşmeleri (CITES) kapsamında koruma altında. Türkiye'de ise türün avlanması yasak. Deniz biyologları, vatandaşları bu tür karşılaşmalarda sakin olmaya ve hayvanı rahatsız etmemeye çağırıyor.
Çanakkale'deki bu gözlem, bölgenin biyolojik çeşitliliği açısından önemli bir kayıt olurken, denizel ekosistemin hassas dengesine dikkat çekiyor. İklim değişikliğinin etkileriyle daha önce görülmeyen türlerin kıyılarımızda boy göstermesi, bilimsel araştırmaların hızlandırılması gerektiğini ortaya koyuyor. Turizm potansiyeli yüksek olan bu tür, sürdürülebilir deniz ekoturizmi için de fırsatlar sunuyor.
