Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ile 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu İşletmesi (ÇOK AŞ) arasında imzalanan protokol kapsamında, Çanakkale Boğazı'ndaki tarihi savaş batıklarının koruma altına alınması için çalışma başlatıldı. Protokol, deniz tabanında bulunan ve Çanakkale Savaşları'ndan kalma gemi batıklarının tespiti, belgelenmesi ve korunmasını amaçlıyor. Çalışmalar kapsamında batıkların bulunduğu bölgelerde tarama, görüntüleme ve haritalama faaliyetleri yürütülecek. Ayrıca batıkların mevcut durumları ve tehditler analiz edilecek.
Protokol kapsamında yapılacak çalışmalar
Protokol, Çanakkale Boğazı'nda farklı derinliklerde bulunan savaş batıklarının envanterinin çıkarılmasını öngörüyor. Deniz altı araştırmaları, su altı arkeologları ve uzman dalgıçlar eşliğinde gerçekleştirilecek. Batıkların bulunduğu alanlar koordinatlarıyla kayıt altına alınacak. Ayrıca batıkların fiziksel durumu, korozyon seviyesi ve çevresel etkiler değerlendirilecek. Elde edilen veriler, koruma stratejilerinin belirlenmesinde kullanılacak.
Çalışmalar sırasında yeni batık keşiflerinin de yapılması bekleniyor. Çanakkale Boğazı, I. Dünya Savaşı'nda yoğun deniz çarpışmalarına sahne olduğu için birçok gemi batığı bulunuyor. Bu batıklar hem tarihsel hem de kültürel miras açısından büyük önem taşıyor. Protokol sayesinde bu batıkların gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.
Koruma çalışmalarının önemi
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, yaptığı açıklamada, batıkların savaş tarihine ışık tutan eşsiz belgeler olduğunu vurguladı. "Bu batıklar, 1915'te yaşanan insanlık dramının ve deniz savaşlarının sessiz tanıklarıdır. Onları korumak tarihimize sahip çıkmaktır" dedi. ÇOK AŞ yetkilileri de köprü ve otoyol projesinin bölgenin tarihine zarar vermemesi için gereken tüm önlemleri aldıklarını belirtti.
Çanakkale Boğazı'ndaki batıklar, günümüze kadar define avcıları ve kaçak dalışlar nedeniyle zarar görme riski taşıyordu. Yeni protokolle birlikte bölgede daha sıkı denetimler yapılması ve bilinçlendirme çalışmaları da planlanıyor. Batıkların korunması aynı zamanda bölgedeki deniz turizmi için de yeni bir cazibe merkezi oluşturabilir.
Tarihi alan başkanlığı, batıkların durumuna ilişkin periyodik raporlar yayınlayacak. Çalışmaların iki yıl içinde tamamlanması hedefleniyor. Bu süreçte kamuoyu da gelişmeler hakkında bilgilendirilecek.
Çanakkale Savaşları, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde kilit bir rol oynadı. Bu nedenle savaşın izlerini taşıyan batıkların korunması, milli bilincin canlı tutulması açısından da önemli. Uzmanlar, su altı arkeolojisi alanında Türkiye'nin önemli bir adım attığını belirtiyor. Protokol, uluslararası alanda da takdirle karşılandı.
