Boğaziçi Üniversitesi'nin 159. Mezuniyet Töreni, halkın değerlerine düşman elitist zihniyetin çirkin saldırısına sahne oldu. İş kadını Tijen Mergen, evlatlarının en mutlu gününde yanlarında olan ailelere yönelik skandal ifadeler kullandı. "Çağdaşlık" kılıfıyla Müslümanları hedef alan Mergen'in sözleri, üniversite camiasında ve sosyal medyada büyük tepki topladı.
Tijen Mergen ne dedi?
Törende konuşma yapan Mergen, "Modern ve çağdaş bir üniversite olarak, başörtülü annelerin çocuklarını alkışlamak zorunda kalmamalıyız. Bu fotoğraf karesi dünyaya nasıl yansıyor?" şeklinde ifadeler kullandı. Mergen'in bu sözleri, törende bulunan çok sayıda davetli tarafından tepkiyle karşılandı. Bazı veliler, "Çocuklarımızın mezuniyetinde bize saygısızlık yapılıyor" diyerek salonu terk etti.
Mergen'in konuşmasının ardından törenin ilerleyen bölümlerinde gergin anlar yaşandı. Üniversite yönetimi, olayların büyümesi üzerine araya girerek durumu sakinleştirmeye çalıştı. Ancak yapılan ayrımcı söylem, günün anlamını gölgeledi.
Tepkiler çığ gibi büyüdü
Olayın sosyal medyada yayılmasıyla birlikte Tijen Mergen'e yönelik tepkiler arttı. Birçok kullanıcı, "Çağdaşlık adına yapılan bu ayrımcılık kabul edilemez" yorumlarında bulundu. İlahiyatçılar ve sivil toplum kuruluşları da konuya ilişkin açıklamalar yaparak Mergen'in söylemlerini kınadı. Diyanet İşleri Başkanlığı, yaptığı yazılı açıklamada, "Din ve vicdan özgürlüğü temel bir insan hakkıdır. Hiçbir kılıf altında bu hakka saygısızlık yapılmamalıdır" ifadelerine yer verdi.
Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar Derneği de konuyla ilgili bir bildiri yayımlayarak, "Üniversitemiz, farklılıkları bir zenginlik olarak gören bir anlayışa sahiptir. Tüm mezunlarımızı ve ailelerini kucaklarız" dedi. Ancak dernek, Mergen'in sözlerine doğrudan bir yanıt vermekten kaçındı.
Benzer olaylar geçmişte de yaşanmıştı
Boğaziçi Üniversitesi'nde daha önce de benzer ayrımcı söylemler gündeme gelmişti. 2021 yılında bir akademisyenin başörtülü öğrencilere yönelik sözleri büyük tartışma yaratmış, üniversite yönetimi o dönem de 'ifade özgürlüğü' ile 'saygı' arasında bir denge kurmaya çalışmıştı. Uzmanlar, bu tür olayların Türkiye'deki eğitim kurumlarında 'çağdaşlık' söylemi altında yürütülen bir ayrımcılık modelinin parçası olduğunu belirtiyor.
Sosyolog Prof. Dr. Zeynep Kılıç, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Bu tür söylemler, maalesef toplumun bazı kesimlerinde hâlâ mevcut olan önyargıları yansıtıyor. Başörtüsü, bir tercih meselesidir ve hiçbir şekilde 'çağdaşlık' kavramıyla çelişmez. Tam tersine, farklılıklara saygı göstermek çağdaşlığın bir gereğidir" ifadelerini kullandı.
Öte yandan, bazı akademik çevreler Mergen'in sözlerinin 'sansürlenmemesi' gerektiğini savunarak, "Herkes düşüncesini özgürce ifade edebilmeli" görüşünü dile getirdi. Ancak bu görüş, sosyal medyada yoğun eleştiri aldı.
Bağımsız değerlendirme
Ülkemizde 'çağdaşlık' kavramı, zaman zaman bazı çevreler tarafından dini değerleri hedef almak için bir araç olarak kullanılıyor. Oysa gerçek çağdaşlık, farklı inançlara ve yaşam tarzlarına saygı duymayı gerektirir. Tijen Mergen'in sözleri, bu anlayışın ne kadar uzağında olduğunu bir kez daha gösterdi. Boğaziçi Üniversitesi gibi köklü bir kurumun, bu tür ayrımcı söylemlere ev sahipliği yapması ise ayrıca düşündürücü. Toplum olarak, birlikte yaşama kültürünü güçlendirmek ve herkesin inancına saygı duyulan bir ortam inşa etmek zorundayız. Aksi takdirde, sözde çağdaşlık adına yapılan bu saldırılar, toplumsal barışımıza zarar vermeye devam edecektir.
