Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ), tarım ve hayvancılık sektöründe yaşanan iş gücü açığını kapatmak amacıyla yapay zeka ve robotik teknolojilere odaklanan yeni bölüm ve programlar hayata geçiriyor. Üniversite, bu kapsamda 2023-2024 eğitim öğretim yılında öğrenci kabul edecek. Rektör Prof. Dr. Hüseyin Dalgar, yaptığı açıklamada, “Tarımsal üretimde verimliliği artırmak ve genç nüfusu bu alana çekmek için teknolojiyi merkeze alan bir müfredat hazırladık” dedi.
Yeni Bölümler ve Programlar
MAKÜ bünyesinde açılan “Tarımda Yapay Zeka Uygulamaları” ön lisans programı ve “Akıllı Tarım Teknolojileri” lisans bölümü, öğrencilere sensörler, drone’lar, otonom makineler ve veri analitiği konularında uygulamalı eğitim sunacak. Ayrıca, hayvancılıkta robotik sağım sistemleri ve sürü yönetimi için yazılım geliştirme dersleri de müfredata eklendi. Üniversite, bu programlarla öğrencilerin hem teorik bilgi hem de saha deneyimi kazanmasını hedefliyor.
Bölümlerin açılmasında Türkiye’nin tarım ve hayvancılıkta karşılaştığı iş gücü sorunu etkili oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, tarım sektöründe çalışan sayısı son on yılda yüzde 30 azaldı. Bu düşüş, üretimde aksamalara ve verim kayıplarına yol açıyor. MAKÜ’nün yeni programları, bu soruna teknolojik çözümler üretebilecek nitelikli insan kaynağı yetiştirmeyi amaçlıyor.
Teknolojik Altyapı ve İş Birlikleri
Üniversite, yeni bölümler için modern bir “Akıllı Tarım Uygulama ve Araştırma Merkezi” kurdu. Merkezde, yapay zeka tabanlı hastalık tespit sistemleri, toprak analizi yapan robotik cihazlar ve iklim kontrolü sağlayan sensör ağları bulunuyor. Öğrenciler, bu merkezde gerçek verilerle çalışma imkanı bulacak. Ayrıca, MAKÜ; Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Araştırmaları Genel Müdürlüğü (TAGEM) ve özel sektör firmalarıyla iş birliği protokolleri imzaladı.
Bu protokoller kapsamında öğrenciler, staj ve proje çalışmalarında sektörün ihtiyaçlarını yerinde görecek. Örneğin, bir süt üreticisi birliği ile yapılan anlaşma gereği öğrenciler, robotik sağım sistemlerinin bakım ve yazılım güncellemelerini üstlenecek. Böylece mezunlar, iş hayatına hazır bir şekilde atılacak.
Geleceğin Tarımında Yapay Zekanın Rolü
Uzmanlara göre, yapay zeka ve robotik teknolojiler tarımsal üretimde devrim yaratacak. Akıllı sulama sistemleri su israfını önlerken, otonom traktörler yakıt tüketimini azaltıyor. Yapay zeka destekli görüntü işleme, hastalık ve zararlıları erken teşhis ederek ilaç kullanımını minimize ediyor. MAKÜ’nün bu alana yatırım yapması, bölgesel kalkınmaya da katkı sağlayacak.
Mezunlar, tarım işletmelerinde “dijital tarım uzmanı”, “tarım robotiği mühendisi” veya “veri analisti” gibi yeni mesleklerde istihdam edilebilecek. Ayrıca, kendi girişimlerini kurarak tarım teknolojileri start-upları geliştirebilecekler.
Bağlam: Türkiye’de Tarımda Dönüşüm
Bu gelişme, Türkiye’nin tarım politikalarındaki değişimin bir yansıması olarak görülüyor. Hükümet, 2023 Vizyonu kapsamında “Akıllı Tarım Ulusal Stratejisi”ni açıklamıştı. Bu strateji, dijital dönüşümü teşvik ederek tarımsal üretimi artırmayı ve gençleri sektöre kazandırmayı hedefliyor. MAKÜ’nün girişimi, bu stratejinin üniversiteler ayağında somut bir adım olarak değerlendiriliyor.
Ancak, bu programların başarısı için altyapı ve müfredat kadar saha uygulamalarının da etkin olması gerekiyor. Üniversitenin, bölgedeki tarım işletmeleriyle güçlü bağlar kurması ve mezunlarını istihdama yönlendirmesi önem taşıyor. Uzun vadede, bu tür adımlar Türkiye’nin tarımda dışa bağımlılığını azaltabilir ve kırsal kalkınmayı hızlandırabilir.
