Küresel iklim krizi ve jeopolitik gerilimlerin gıda arzını tehdit ettiği bir dönemde Türkiye, buğday üretiminde tarihi bir rekora hazırlanıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, bu yıl 23 milyon ton buğday hasadı bekleniyor. Bu rakam, son 66 yılın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçecek. Özellikle İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Trakya bölgelerinde etkili olan bol yağışlar, verimi önemli ölçüde artırdı. Çiftçiler, “Bu sene yağışlar sayesinde şükür duasına çıktık. Üretimde yüzümüz güldü, fiyatla da gülsün” diyerek hem rekolteden hem de fiyatlardan memnun olmayı umuyor.
Rekor üretimin sırrı: 66 yılın en iyi yağışı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2022-2023 tarım sezonunda yağış miktarı uzun yıllar ortalamasının yüzde 30 üzerinde gerçekleşti. Özellikle Nisan ve Mayıs aylarındaki yağışlar, buğdayın başak bağlama ve tane dolum dönemine denk gelince rekor verim alındı. Konya Ovası’nda dekar başına verim 500 kilogramı aşarken, Şanlıurfa’da 600 kilograma ulaştı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, “Buğdayda 23 milyon ton rekolte, ülkemizi buğdayda kendine yeterli konuma getirecek. Hatta fazla ürün ihraç edilebilir” dedi. Ancak uzmanlar, iklim değişikliğinin getirdiği belirsizlikler nedeniyle planlı üretim ve depolama kapasitesinin artırılması gerektiğini vurguluyor.
Küresel gıda krizi ve Türkiye'nin stratejik önemi
Rusya-Ukrayna savaşı ve iklim kaynaklı kuraklıklar, dünya genelinde buğday fiyatlarını ve arz güvenliğini tehdit ediyor. BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, küresel buğday stokları son 5 yılın en düşük seviyesine geriledi. Bu ortamda Türkiye'nin rekor üretimi, hem iç piyasada fiyat istikrarına katkı sağlayacak hem de bölgesel bir tedarik merkezi olma potansiyelini artıracak. Geçen yıl 20,5 milyon ton olan buğday üretimi, bu yıl 23 milyon tona çıkarken, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) alım fiyatları da belirsizliğini koruyor. Çiftçiler, girdi maliyetlerindeki (gübre, mazot, ilaç) artışa dikkat çekerek, TMO'nun açıklayacağı fiyatın en azından maliyeti karşılamasını bekliyor.
Öte yandan, buğday üretimindeki artış, un ve yem sanayisine de olumlu yansıyacak. Ekmek fiyatlarında beklenen düşüş ise tüketiciyi memnun edecek gelişmeler arasında. Ancak sektör temsilcileri, üretimdeki bu başarının sürdürülebilir olması için su yönetimi ve tohum ıslahına yatırım yapılması gerektiğini belirtiyor. Türkiye, bu rekorla birlikte dünya buğday üretiminde ilk 10'da yerini sağlamlaştırırken, hububat ambarı olarak bilinen İç Anadolu, bu yıl rekolteyle adeta taçlandı. Çiftçinin yüzünü güldüren bu tablonun devamı, iklim koşulları ve tarım politikalarının uyumuna bağlı.
