İzmir'in Buca ilçesinde belediye bünyesinde çalışan yaklaşık 300 memur, 4 aydır ödenmeyen sosyal denge tazminatları nedeniyle iş bırakma kararı aldı. Belediye Başkanı Görkem Duman'ın tutuklanmasının ardından göreve vekalet eden Hüseyin Benzer dönemi, çalışanlarla yaşanan anlaşmazlıkla başladı. Memurlar, sosyal denge tazminatlarının yanı sıra birçok özlük hakkının da aksatıldığını öne sürüyor.
Sosyal Denge Tazminatı Nedir, Neden Ödenmiyor?
Sosyal denge tazminatı, belediyelerde çalışan memurlara toplu iş sözleşmesi kapsamında ödenen ek bir ücrettir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye dayanarak belediye ile yetkili sendika arasında imzalanan sözleşmeyle belirlenir. Buca Belediyesi'nde en son 2023 yılı sonunda imzalanan sözleşme gereği memurlara aylık net 4 bin ila 6 bin lira arasında değişen sosyal denge tazminatı ödenmesi gerekiyordu. Ancak 2024 yılının ilk aylarından itibaren ödemelerin durdurulduğu iddia ediliyor. Memur sendikaları, belediyenin mali sıkıntıda olduğunu ve bu nedenle ödemeleri askıya aldığını belirtiyor. Belediye yönetiminden ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
İş bırakma kararı alan memurlar, 4 aylık birikmiş alacaklarının yanı sıra ek gösterge, aile yardımı, doğum yardımı gibi özlük haklarının da zamanında yatırılmadığını ifade ediyor. Memurlar, sorun çözülene kadar iş bırakma eylemini sürdüreceklerini açıkladı. Eylem nedeniyle belediyedeki bazı hizmetlerin aksaması bekleniyor. Özellikle ruhsat, imar, sosyal yardım gibi birimlerde işlemlerin yavaşlaması söz konusu olabilir.
Vekalet Dönemi ve Belediyenin Mali Durumu
Buca Belediye Başkanı Görkem Duman, hakkında yürütülen bir soruşturma kapsamında tutuklanarak görevden uzaklaştırılmıştı. Yerine belediye meclisi tarafından vekaleten Hüseyin Benzer görevlendirildi. Benzer'in göreve gelmesinin ardından belediyenin mali tablosunun da incelendiği ve ciddi bir borç yüküyle karşılaşıldığı öne sürülüyor. Belediye kaynaklarına göre, personel maaşları ve SGK primleri düzenli olarak ödenirken, sosyal denge tazminatı gibi ek ödemeler için bütçede yeterli kaynak bulunmuyor. Ancak sendika temsilcileri, belediyenin öncelikli harcamalarını kısarak bu ödemeleri yapabileceğini savunuyor.
Buca Belediyesi'nde çalışan memur sayısı yaklaşık 300 olarak biliniyor. Bu memurların büyük bir kısmı çeşitli sendikalara üye. İş bırakma kararı, sendikalar arası ortak bir kararla alındı. Eyleme katılan memurlar, taleplerinin karşılanmaması halinde eylemi genişletebileceklerini ve gerekirse iş yavaşlatma gibi farklı eylem biçimlerine başvurabileceklerini belirtiyor.
Yerel Yönetimlerde Sosyal Denge Tazminatı Uygulaması
Türkiye'de belediyeler ve il özel idareleri, memurlara sosyal denge tazminatı ödemek için her yıl yetkili sendika ile toplu iş sözleşmesi imzalar. Bu sözleşme, belediye bütçesinden karşılanır ve ödeme miktarı belediyenin mali durumuna göre değişiklik gösterebilir. Ancak son yıllarda birçok belediye, ekonomik kriz ve artan borçluluk nedeniyle bu ödemeleri zamanında yapamıyor. Buca Belediyesi özelinde ise başkanın tutukluluk süreci ve yönetim değişikliği, sorunun daha da derinleşmesine neden oldu. Uzmanlar, yerel yönetimlerin mali yapısının güçlendirilmesi ve merkezi bütçeden daha fazla kaynak aktarılması gerektiğini vurguluyor.
Memurların iş bırakma kararı, Buca'da yaşayan vatandaşlar tarafından da yakından takip ediliyor. Belediyenin temel hizmetlerinde aksama olması durumunda günlük yaşamın olumsuz etkilenebileceği belirtiliyor. Öte yandan, belediye yönetiminin önümüzdeki günlerde bir açıklama yapması ve sorunu çözmek için adım atması bekleniyor. Gelişmeler, yerel siyaset ve kamu çalışanlarının hakları açısından yakından izleniyor.
