Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş, Çanakkale'nin Bozcaada ilçesinde planlanan "Bozcaada Limanı Yat Yanaşma Rıhtımı" projesine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na soru önergesi verdi. Baş, önergede projenin ÇED süreci, tarım alanlarına etkisi ve kamu yararına uygunluğu konularında detaylı bilgi talep etti.
Projenin Detayları ve ÇED Süreci
Edinilen bilgilere göre, Bozcaada Limanı Yat Yanaşma Rıhtımı projesi, adanın mevcut liman bölgesinde yatların yanaşabileceği bir rıhtım inşasını kapsıyor. Proje kapsamında deniz dolgusu, iskele ve bağlama sistemleri gibi yapılar öngörülüyor. Erkan Baş, önergesinde öncelikle projenin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunun hangi aşamada olduğunu, ÇED olumlu ya da olumsuz kararının verilip verilmediğini sordu. Ayrıca, projenin yapılacağı alanın 1. derece doğal sit alanı veya özel çevre koruma bölgesi statüsünde olup olmadığı, eğer öyleyse nasıl bir izin süreci işletildiği de sorular arasında.
Baş, projenin deniz ekosistemi üzerindeki olası etkilerine de dikkat çekti. Bozcaada çevresinin zengin deniz biyolojik çeşitliliği ve balıkçılık faaliyetleri açısından önemli olduğunu vurgulayan TİP lideri, rıhtım inşasının deniz çayırları, balık üreme alanları ve kıyı akıntıları üzerinde yaratacağı değişikliklerin bilimsel raporlarla değerlendirilip değerlendirilmediğini sordu. Ayrıca, projenin yapımı sırasında ve sonrasında oluşabilecek kirlilik risklerine karşı alınacak önlemlerin neler olduğu da önergede yer aldı.
Tarım ve Orman Bakanlığı'na Yöneltilen Sorular
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya yöneltilen sorularda ise projenin tarım alanlarına ve orman varlığına etkisi mercek altına alındı. Bozcaada’nın sınırlı tarım arazileri ve bağcılık faaliyetleriyle bilindiğini hatırlatan Erkan Baş, yat yanaşma rıhtımı projesinin bu alanlarda herhangi bir kamulaştırma veya tahsis gerektirip gerektirmediğini sordu. Proje sahasının zeytinlik, bağ veya tarım dışı kullanım izni gerektiren alanlara denk gelip gelmediği, eğer geliyorsa 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında izin alınıp alınmadığı da sorular arasında.
Baş ayrıca, Bozcaada’nın doğal dokusunun korunması için bugüne kadar hangi kurumlardan görüş alındığını, yerel halkın ve sivil toplum kuruluşlarının sürece dahil edilip edilmediğini de sordu. Projenin turizm odaklı mı yoksa yerel balıkçılık ve ulaşım ihtiyaçlarını mı öncelediği konusunda Bakanlığın değerlendirmesini talep etti.
Arka Plan: Bozcaada’nın Koruma Statüsü ve Benzer Projeler
Bozcaada, Çanakkale Boğazı’nın girişinde yer alan ve büyük bölümü doğal sit alanı olarak tescillenmiş bir ada. Ada, 2019 yılında alınan kararla "Özel Çevre Koruma Bölgesi" ilan edilmişti. Bu statü, adadaki yapılaşma ve altyapı projelerinin sıkı çevresel denetimlere tabi olmasını gerektiriyor. Son yıllarda adada yat turizmini canlandırmaya yönelik çeşitli projeler gündeme gelmiş, ancak çevre örgütleri ve yerel halk tarafından doğal dokuya zarar vereceği gerekçesiyle eleştirilmişti.
Erkan Baş’ın önergesi, bu tür projelerin şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılması ve bilimsel verilere dayandırılması gerektiğini savunuyor. TİP lideri, daha önce de benzer çevre projelerine ilişkin Meclis çalışmalarında soru önergeleri vermiş, özellikle kıyı alanları ve doğal sit statüsündeki bölgelerde yapılan düzenlemeleri takip etmişti. Bu son önerge, iktidarın çevre politikalarına yönelik muhalefetin denetim işlevini bir kez daha öne çıkarıyor.
Siyasi Bağlam ve Beklentiler
Soru önergesi, TBMM Başkanlığı’na sunulduktan sonra ilgili bakanlıklara iletilir. Bakanların yasal süre olan 15 gün içinde yanıt vermesi bekleniyor. Yanıtların ardından Erkan Baş ve TİP, konuyu Meclis gündemine taşımayı ve gerekirse Genel Kurul’da sözlü soru önergesi vermeyi planlıyor. Bozcaada Limanı Yat Yanaşma Rıhtımı projesi, hem çevresel duyarlılıklar hem de yerel ekonomi açısından hassas bir dengeyi temsil ediyor. Projenin geleceği, bakanlıkların vereceği yanıtlara ve olası ÇED kararına bağlı olarak şekillenecek.
Uzmanlar, Bozcaada gibi koruma statüsü yüksek adalarda yapılacak altyapı yatırımlarının bilimsel çalışmalarla desteklenmesi ve yerel toplulukların karar süreçlerine aktif katılımının sağlanması gerektiğini vurguluyor. TİP’in önergesi, bu yönde bir kamu denetimi çağrısı olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki günlerde bakanlıklardan gelecek açıklamalar, projenin çevresel ve hukuki boyutunu netleştirecek.
