İstanbul’da boşanma davası süren bir çiftin, evlilikleri sırasında sahiplendikleri üç kedi için mahkemeye sundukları anlaşma metni kısmen uygulandı. Mahkeme, kedilerin velayetini kadına verirken, masrafların çift tarafından ortak ödenmesini onayladı. Ancak çiftin kendi aralarında anlaştığı erkeğin kedileri haftada bir ziyaret etmesi yönündeki madde, ‘hayvan refahına aykırı’ gerekçesiyle reddedildi.
Üç kedinin velayeti davalık oldu
Boşanma kararı alan Ayşe ve Mehmet K., 5 yıllık evlilikleri boyunca ‘Latte’, ‘Simba’ ve ‘Müjgan’ isimli üç kediyi sahiplenmişti. Ayrılık sürecinde kedilerin bakımı ve velayeti konusunda anlaşmazlık çıkınca, çift İstanbul Aile Mahkemesi’ne ortak bir protokol sundu. Protokolde, kedilerin velayetinin Ayşe K.’ye verilmesi, tüm veteriner, mama ve bakım masraflarının eşit şekilde karşılanması, Mehmet K.’nin ise kedileri haftada bir gün ziyaret edebilmesi öngörülüyordu.
Mahkeme: Ziyaret hakkı hayvan için stres kaynağı
Mahkeme, tarafların anlaşmasını değerlendirirken velayet ve masraf paylaşımını onayladı. Ancak ziyaret hakkı maddesini reddederek, “Kedilerin haftalık ziyaret nedeniyle sürekli yer değiştirmesi hayvan refahını olumsuz etkiler, strese yol açar” gerekçesini sundu. Kararda, hayvanların rutinlerinin bozulmaması ve tek bir evde bakılmasının onların yararına olduğu vurgulandı. Bu karar, hukuk çevrelerinde “hayvanların mal statüsünden çıkarılıp duyarlı varlıklar olarak görülmesi” yolunda önemli bir adım olarak yorumlandı.
Türkiye’de hayvan velayeti davaları artıyor
Türkiye’de son yıllarda boşanma davalarında evcil hayvanın velayeti sıkça gündeme geliyor. 2021’de yürürlüğe giren Hayvanları Koruma Kanunu’ndaki değişiklikle hayvanlar artık ‘mal’ değil ‘canlı varlık’ olarak kabul edilse de, aile hukukunda net bir düzenleme bulunmuyor. Avukatlar, her davada mahkemelerin hayvanın türü, yaşam koşulları ve tarafların bakım kapasitesine göre karar verdiğini belirtiyor. Bu dava da, kedilerin günlük rutini ve psikolojik ihtiyaçlarının ön planda tutulmasıyla dikkat çekti.
Uzmanlar: Protokol iyi hazırlanmıştı ancak ziyaret maddesi sorunlu
Hayvan hukuku uzmanları, çiftin masraf paylaşımı ve velayet konusunda anlaşmasını olumlu bulurken, ziyaret hakkının kediler gibi bölgesel hayvanlar için uygun olmadığını ifade ediyor. Uzman veteriner hekim Dr. Elif Yılmaz, “Kediler evlerine ve bakıcılarına bağlıdır; haftalık ziyaretler onlarda kaygı yaratabilir. Mahkemenin bu konuda bilimsel verilere dayanarak karar vermesi isabetli olmuştur” dedi.
Bu karar, boşanma sürecindeki çiftler için emsal niteliği taşıyabilir. Türkiye’de hayvan velayeti davalarının artması beklenirken, yasal düzenlemelerin de güncellenmesi gerektiği ifade ediliyor. Mahkeme, tarafların masraf paylaşımı konusunda herhangi bir ihtilaf yaşanmaması için 3 ayda bir hesap bildirimi yapmalarını da hükme bağladı.
