Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin fiili dolaşımdaki pay oranlarının hesaplanmasına yönelik önemli bir düzenleme yaptı. Yeni kurallar 15 Haziran 2025 itibarıyla yürürlüğe girecek. SPK'nın yayımladığı tebliğ ile fiili dolaşım oranının belirlenmesinde kullanılan yöntem değiştirilirken, şirketlerin halka açıklık oranlarına daha net bir çerçeve getirilmesi hedefleniyor. Düzenleme, özellikle küçük yatırımcıların korunması ve piyasa şeffaflığının artırılması amacı taşıyor.
Yeni hesaplama yöntemi detayları
SPK'nın yayımladığı tebliğe göre, fiili dolaşımdaki pay oranı hesaplanırken daha önce dikkate alınmayan bazı paylar artık hesaplamaya dahil edilecek. Özellikle şirket yöneticilerinin ve ana hissedarların sahip olduğu paylar ile geri alım programı kapsamındaki hisseler, fiili dolaşım dışında tutulacak. Ayrıca, bir yıldan uzun süre işlem görmeyen paylar da fiili dolaşımdan çıkarılacak. Bu sayede borsadaki likiditenin daha gerçekçi bir şekilde yansıtılması amaçlanıyor. Yeni düzenleme ile şirketlerin piyasa değeri ve halka açıklık oranı daha doğru hesaplanabilecek.
Neden böyle bir düzenleme yapıldı?
SPK yetkilileri, mevcut uygulamada fiili dolaşım oranının zaman zaman şirketlerin gerçek piyasa durumunu yansıtmadığına dikkat çekiyor. Özellikle bazı şirketlerde blok pay sahiplerinin ellerinde bulunan hisselerin piyasada işlem görmesine rağmen fiili dolaşım oranının düşük kalması, yatırımcıların yanıltılmasına neden oluyordu. Yeni düzenleme ile bu tür durumların önüne geçilmesi hedefleniyor. Ayrıca, düzenlemenin yabancı yatırımcıların Türkiye piyasasına olan güvenini artırması da bekleniyor.
Borsa uzmanları ne diyor?
Borsa uzmanları, SPK'nın bu adımını olumlu karşılıyor. Uzmanlara göre, fiili dolaşım oranının daha doğru hesaplanması, özellikle endeks fonları ve pasif yatırımcılar için önemli. Çünkü birçok endeks, şirketlerin fiili dolaşımdaki pay oranını dikkate alarak ağırlıklandırma yapıyor. Yeni düzenleme sayesinde BIST 100 başta olmak üzere endekslerin daha sağlıklı bir yapıya kavuşması bekleniyor. Ancak bazı uzmanlar, düzenlemenin kısa vadede hisse senedi fiyatlarında dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle fiili dolaşım oranı düşecek şirketlerin hisseleri baskı altında kalabilir.
Uygulama takvimi ve beklentiler
Yeni kurallar 15 Haziran 2025'te yürürlüğe girecek. SPK, şirketlere uyum sağlamaları için yeterli süre tanındığını belirtiyor. Düzenlemenin ilk etkilerinin yılın ikinci yarısında görülmesi bekleniyor. Kurul, ayrıca fiili dolaşım oranlarının kamuoyuna daha sık duyurulmasını da sağlayacak. Bu sayede yatırımcılar, şirketlerin likidite durumunu daha yakından takip edebilecek. SPK, piyasa bozucu eylemlerin önlenmesi için de yeni tedbirler alınabileceğini sinyallerini veriyor.
Tüm bu gelişmeler ışığında, SPK'nın düzenlemesi borsada şeffaflığı artırmayı ve yatırımcı güvenini pekiştirmeyi amaçlıyor. Ancak düzenlemenin piyasa üzerindeki etkileri, uygulamanın başlamasıyla birlikte daha net görülecek. Yatırımcıların, değişikliklere uyum sağlaması ve portföylerini buna göre dizayn etmesi önem taşıyor. Finansal piyasalarda düzenleyici adımların genellikle kısa vadeli dalgalanmalara yol açtığı unutulmamalı; ancak orta ve uzun vadede bu tür düzenlemeler piyasanın olgunlaşmasına katkı sağlar.
