Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan yeni yasa teklifi, küresel çevrimiçi rezervasyon platformu Booking.com'un Türkiye'deki faaliyetlerini yakından ilgilendiriyor. Teklif, yabancı kaynaklı rezervasyon sitelerinin yerel mevzuata uyumunu zorunlu kılmayı ve haksız rekabetin önüne geçmeyi amaçlıyor. Sektör temsilcileri ve milletvekilleri, teklifin Türk turizmine etkilerini tartışırken, düzenlemenin detayları merak konusu.
Teklifin Kapsamı ve Hedefleri
Yasa teklifi, yurt dışı merkezli rezervasyon platformlarının Türkiye'de faaliyet gösterebilmeleri için Türkiye'de şube veya temsilcilik açmalarını, vergi mükellefi olmalarını ve tüketici hakları mevzuatına uymalarını öngörüyor. Ayrıca, bu platformların Türkçe dil seçeneği, yerel ödeme sistemleri ve müşteri hizmetleri sunması zorunluluğu getirilmesi planlanıyor. Teklifin gerekçesinde, yerli işletmelerin aleyhine gelişen rekabet koşullarının düzeltilmesi ve tüketicilerin korunması hedefleniyor.
Özellikle otel ve pansiyon gibi konaklama tesislerinin, Booking.com gibi platformlara yüksek komisyon ödediği biliniyor. Bu durum, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeleri zor durumda bırakıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte komisyon oranlarına üst sınır getirilmesi veya şeffaflık sağlanması gibi adımlar da gündeme gelebilir. Ancak teklifin bu yönüyle ilgili net bir madde bulunmuyor; görüşmeler sırasında eklenmesi bekleniyor.
Tepkiler ve Beklentiler
Akaryakıt ve Otomotiv Federasyonu gibi turizm sektörü temsilcileri, düzenlemeyi "yerli işletmelerin ayakta kalması için elzem" olarak değerlendiriyor. Ancak bazı turizm profesyonelleri, bu tür bir düzenlemenin uluslararası misafirlerin Türkiye'ye erişimini zorlaştırabileceği uyarısında bulunuyor. Konuyla ilgili açıklama yapan Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri, düzenlemenin turizmi canlandırmak değil, sektörün sürdürülebilirliğini sağlamak amacı taşıdığını vurguladı.
Muhalefet kanadından ise teklife temkinli yaklaşılıyor. CHP'li bir milletvekili, düzenlemenin "küresel platformlara karşı yerli işletmeleri koruma" amacını desteklediklerini ancak uygulamanın ülkeye yeni yatırım getirmeyeceğini, aksine yabancı yatırımcıları caydırabileceğini ifade etti. Benzer bir eleştiri, uluslararası ticaret anlaşmalarına aykırılık riski üzerinden de dile getirildi. Bu noktada, teklifin Avrupa Birliği (AB) müktesebatıyla uyumu ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kuralları çerçevesindeki durumu da tartışma konusu.
Teklifin Yol Haritası
Yasa teklifi, TBMM Başkanlığı'na sunulduktan sonra ilgili komisyonlarda görüşülecek. Komisyon aşamasında teklif üzerinde değişiklikler yapılması muhtemel. Sektör paydaşlarının da davet edileceği komisyon toplantılarında, düzenlemenin tüm yönleriyle ele alınması bekleniyor. Ardından genel kurula sevk edilecek olan teklif, yasalaşması halinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Yürürlük tarihi, teklifin içeriğine göre değişecek; bazı maddeler için geçiş süreci öngörülmesi gündemde.
Uzmanlar, düzenlemenin yakın zamanda yürürlüğe girmesinin beklenmediğini, en az 6 aylık bir sürecin işleyeceğini belirtiyor. Bu süreçte Booking.com'un Türkiye'deki ofisini büyütme ya da yerel ortaklıklar kurma gibi adımlar atması gündeme gelebilir. Öte yandan, teknoloji şirketlerine yönelik benzer düzenlemelerin uluslararası arenada tartışıldığı bir dönemde, Türkiye'nin bu adımının diğer ülkelere de örnek olabileceği yorumları yapılıyor.
Değerlendirme
Bu yasa teklifi, dijitalleşen dünyada yerel işletmelerin ayakta kalması için atılmış önemli bir adım olarak görülebilir. Ancak küresel platformların sunduğu erişim avantajını kaybetmemek adına dengeli bir düzenleme şart. Türkiye'nin turizm hedefleri göz önüne alındığında, uluslararası standartlarla uyumlu, yatırımcı dostu bir çerçeve çizmek kritik önem taşıyor. Meclis'teki görüşmeler, bu dengenin nasıl kurulacağının sinyalini verecek.
