Bolu'nun Yeniçağa ilçesinde doğadan izinsiz yabani salep topladıkları belirlenen 3 kişiye, Doğa Koruma ve Milli Parklar ekipleri tarafından toplam 2 milyon 97 bin 735 lira idari para cezası kesildi. Olay, bölgede yürütülen rutin denetimler sırasında ortaya çıktı.
Denetimler sırasında yakalandılar
Doğa Koruma ve Milli Parklar Bolu Şube Müdürlüğü ekipleri, Yeniçağa ilçesi kırsalında yaptıkları kontrollerde, yabani salpe bitkisini (Orchis mascula) usulsüz şekilde toplayan üç kişiyi suçüstü yakaladı. Yapılan incelemede, şüphelilerin yaklaşık 15 kilogram yabani salep topladığı tespit edildi. Bu miktar, doğal ortamda yüzlerce bitkinin sökülmesi anlamına geliyor. Bitki, Türkiye'de nesli tehlike altında olan türler arasında yer alıyor ve toplanması özel izne tabi.
Yetkililer, cezanın 2025 yılı için geçerli olan tarife üzerinden hesaplandığını, kişi başına 699 bin 245 lira olmak üzere toplamda 2 milyon 97 bin 735 lira idari para cezası uygulandığını açıkladı. Ceza, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında kesildi.
Salep neden değerli ve yasal düzenleme
Salep, orkide familyasına ait yumrulu bir bitki olup, özellikle dondurma, içecek ve tatlı yapımında kullanılıyor. Doğal yabani salep, kültüre alınmış türlere göre daha yüksek fiyatla alıcı buluyor. Kilogram fiyatı piyasada bin lirayı aşabiliyor. Bu yüksek ekonomik değer, kaçak toplamayı teşvik ediyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı, yabani salep toplamayı 2018 yılından itibaren sıkı kurallara bağladı. İzinsiz toplama durumunda, her bir bitki için ayrı ayrı ceza uygulanıyor. 2022'de çıkarılan genelgeyle birlikte denetimler artırıldı. Uzmanlar, bir kilogram salep için yaklaşık bin ile 4 bin arasında bitki yumrusunun sökülmesi gerektiğini belirtiyor. Bu da ekosisteme ciddi zarar veriyor.
Bolu bölgesi, salep üretimi için önemli bir alan olmasa da, Karadeniz ve Batı Karadeniz'de yoğun kaçak toplama vakaları yaşanıyor. 2024 verilerine göre, Türkiye genelinde salep kaçakçılığına ilişkin 200'den fazla operasyon düzenlendi ve toplam 15 milyon lirayı aşkın ceza kesildi.
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, vatandaşları doğal bitki örtüsüne zarar vermemeleri konusunda uyarırken, şüpheli durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi'ne ihbarda bulunmalarını istiyor. Bu tür cezaların caydırıcılığı artırması hedefleniyor.
