Bolivya'da bir buçuk aydan uzun süredir devam eden protesto eylemlerinde kurulan yol barikatları, güvenlik güçlerinin düzenlediği operasyonla tamamen kaldırıldı. Devlet Başkanı Rodrigo Paz, başkent La Paz'da yaptığı açıklamada, ablukanın sona erdirildiğini ancak olağanüstü hal (OHAL) uygulamasının süreceğini duyurdu. Paz, 'Halkın can ve mal güvenliğini sağlamak için gerekli tedbirler alınmıştır. OHAL, normalleşme sağlanana kadar devam edecektir' ifadelerini kullandı.
Protestoların arka planı
Eylemler, hükümetin doğal gaz sübvansiyonlarını kaldırma ve yakıt fiyatlarını artırma kararına karşı başlamıştı. Ülkenin çeşitli bölgelerinde özellikle kırsal kesimde yaşayanlar ve ulaşım sektörü çalışanları, artan maliyetler nedeniyle yollara barikat kurarak hükümeti protesto etmişti. Barikatlar nedeniyle temel gıda ve yakıt tedarikinde ciddi aksamalar yaşanmış, hastanelere ulaşım güçleşmişti. Başkent La Paz ve El Alto gibi büyük şehirlerde kıtlık tehlikesi baş göstermişti.
Müdahale ve sonrası
Hükümet, barikatların kaldırılması için önce müzakere yoluyla çözüm aramış, ancak anlaşma sağlanamayınca güvenlik güçlerine operasyon emri vermişti. Polis ve ordu birlikleri, sabah saatlerinde eş zamanlı olarak ana yollar üzerindeki barikatlara müdahale etti. Çıkan arbedede çok sayıda protestocu gözaltına alınırken, olaylarda ölen ya da yaralanan olmadığı bildirildi. Başkan Paz, 'Operasyonlar sırasında orantılı güç kullanılmış, sivil kayıplar yaşanmamıştır' dedi.
OHAL kararı tartışma yarattı
OHAL'in sürecek olması muhalefet ve sivil toplum kuruluşlarının tepkisini çekti. Muhalefet liderleri, olağanüstü halin temel hak ve özgürlükleri kısıtladığını, hükümetin bu yolla muhalif sesleri susturmaya çalıştığını öne sürdü. Hükümet kanadı ise OHAL'in geçici bir tedbir olduğunu ve kamu düzeninin sağlanması için zorunlu olduğunu savunuyor. Ülkede 45 gündür uygulanan OHAL kapsamında gece sokağa çıkma yasağı ve toplanma yasakları uygulanıyordu.
Ekonomik etkiler
Uzun süren abluka, Bolivya ekonomisine ağır bir darbe vurdu. Dünya Bankası verilerine göre, protestoların başladığı günden bu yana ülke ekonomisinin günlük kaybı 50 milyon doları buldu. Tarım ürünlerinin taşınamaması nedeniyle gıda fiyatları yüzde 30'a varan oranlarda arttı. Hükümet, barikatların kaldırılmasının ardından fiyat istikrarını sağlamak için ithalatı artıracağını duyurdu.
Bağımsız değerlendirme
Bolivya, son yıllarda siyasi istikrarsızlık ve doğal kaynakların yönetimi konusunda sık sık çalkantılı dönemlerden geçiyor. Barikatların kaldırılması kısa vadede rahatlama sağlasa da, ekonomik sıkıntılar ve hükümetin politikalarına duyulan güvensizlik devam ediyor. OHAL'in sürdürülmesi, toplumsal gerilimi azaltmak yerine derinleştirebilir. Uzun vadede kalıcı çözüm için diyalog mekanizmalarının güçlendirilmesi ve ekonomik reformların kapsayıcı bir şekilde hayata geçirilmesi gerekiyor.
