Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR), Ekim 2023'ten bu yana İsrail tarafından alıkonulan Filistinlilere yönelik muamelenin uluslararası hukuku ihlal ettiğini ve savaş suçu teşkil edebileceğini duyurdu. OHCHR Sözcüsü Jeremy Laurence, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in keyfi gözaltılar, işkence ve kötü muamele iddialarının ciddi endişe verici olduğunu vurguladı. Açıklamada, alıkonulanlar arasında çocuklar, kadınlar ve sağlık çalışanlarının bulunduğu belirtildi.
İsrail'in tutumuna uluslararası tepki büyüyor
BM raporuna göre, İsrail güçleri çatışmaların başladığı Ekim 2023'ten bu yana binlerce Filistinliyi gözaltına aldı. Birçoğu idari gözaltı adı altında herhangi bir suçlamayla karşılaşmadan alıkonuluyor. OHCHR, bu uygulamanın Cenevre Sözleşmeleri'ne aykırı olduğunu kaydetti. Laurence, "Alıkonulanların aileleriyle iletişimleri kısıtlanmakta, avukata erişimleri engellenmekte ve bazı durumlarda fiziksel ve psikolojik işkenceye maruz kalmaktadırlar. Bu eylemler savaş suçu kapsamında değerlendirilebilir." ifadelerini kullandı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada ise suçlamalar reddedildi. Açıklamada, İsrail'in tüm uluslararası yasalara uygun hareket ettiği ve alıkonulanlara insani koşullar sağlandığı savunuldu. Ancak insan hakları örgütleri, İsrail hapishanelerinde Filistinli mahkumlara işkence yapıldığına dair görgü tanıklarının ifadelerini toplamaya devam ediyor. Amnesty International, geçtiğimiz aylarda yayımladığı raporda, İsrail'in sistematik olarak Filistinlilere karşı uluslararası suçlar işlediğini öne sürmüştü.
BM Güvenlik Konseyi'nin tutumu
BM Güvenlik Konseyi, İsrail-Filistin çatışması konusunda henüz bağlayıcı bir karar alamamış durumda. ABD, İsrail'e yönelik eleştirileri engelleme yönünde vetolarını kullanmaya devam ederken, birçok ülke İsrail'in eylemlerini kınamaktadır. OHCHR'nin bu son açıklaması, özellikle Avrupa Birliği'nde bazı ülkelerin İsrail'e yönelik tutumlarını sertleştirmesine yol açabilir. Fransa, İspanya ve İrlanda gibi ülkeler, Filistin devletinin tanınması yönünde adımlar atmış ve İsrail'e silah ambargosu uygulanmasını talep etmişti.
BM İnsan Hakları Konseyi, gelişmeleri yakından izlediğini ve konuyu önümüzdeki toplantılarında ele alacağını duyurdu. OHCHR, İsrail'den alıkonulan Filistinlilerin akıbeti hakkında bağımsız bir soruşturma komisyonu kurulması çağrısında bulundu. Raporda ayrıca, çatışmalar sırasında sivil altyapının hedef alınması ve insani yardımların engellenmesi gibi diğer savaş suçu iddiaları da yer aldı.
Filistin tarafı ise BM'nin bu adımını memnuniyetle karşıladı. Filistin Dışişleri Bakanlığı, uluslararası toplumu İsrail'i durdurmaya çağırdı. Açıklamada, "İsrail'in işgal altındaki topraklarda işlediği suçların bir an önce uluslararası yargıya taşınması ve sorumluların cezalandırılması gerekiyor" denildi. Bu son gelişme, İsrail-Filistin çatışmasının daha da tırmanmasına neden olabilecek bir krizi beraberinde getirirken, taraflar arasındaki gerginliğin azalması için çözüm umutları zayıflıyor.
