Birleşmiş Milletler (BM), Suriye'de iç savaştan kalan patlayıcı mühimmatın infilak etmesi sonucu 6'sı çocuk olmak üzere 9 kişinin hayatını kaybettiğini, 13 kişinin de yaralandığını duyurdu. Olay, ülkenin kuzeybatısındaki İdlib vilayetine bağlı Cisr eş-Şuğur ilçesi yakınlarında meydana geldi. BM Sözcüsü Stephane Dujarric, patlamanın sivillerin yoğun yaşadığı bir bölgede meydana geldiğini belirterek, hayatını kaybedenler arasında çocukların bulunmasının acı verici olduğunu ifade etti.
Patlamanın Ayrıntıları ve BM'nin Açıklaması
BM yetkililerinden alınan bilgilere göre, patlama yerel saatle sabah erken saatlerde, bölgede daha önce yaşanan çatışmalardan kalan bir top mermisi veya hava bombasının siviller tarafından fark edilmeden tetiklenmesi sonucu gerçekleşti. İlk belirlemelere göre, ölenlerin kimlikleri tespit edilirken, yaralılar arasında durumu ağır olanların bulunduğu ve çevredeki sağlık tesislerine kaldırıldığı aktarıldı. BM Sözcüsü Dujarric, "Bu tür patlayıcı kalıntılar, yıllardır süren çatışmanın en ölümcül mirası haline geldi. Özellikle çocuklar, oyun oynarken veya ailelerine yardım ederken bu tehlikeli maddelere maruz kalıyor" dedi.
BM, Suriye'de 2011'den bu yana devam eden iç savaş boyunca kullanılan ve patlamamış halde kalan mühimmatın temizlenmesi için uluslararası topluma acil çağrıda bulundu. Dujarric, "Bu trajedi, ateşkes sağlansa bile savaşın etkilerinin yıllarca süreceğini gösteriyor. Mayın ve patlayıcı temizliği için daha fazla kaynağa ve siyasi iradeye ihtiyaç var" ifadelerini kullandı.
İç Savaşın Çocuklar Üzerindeki Yıkıcı Etkisi
Suriye'de son yıllarda patlamamış mühimmat kaynaklı ölümlerin önemli bir kısmını çocuklar oluşturuyor. UNICEF'in 2022 verilerine göre, ülkede her ay ortalama 20'den fazla çocuk, patlayıcı kalıntılar nedeniyle ya hayatını kaybediyor ya da sakat kalıyor. Uzmanlar, savaşın sona ermesinin ardından bu tür kazaların onlarca yıl devam edebileceğini vurguluyor. Özellikle İdlib, Halep ve Humus kırsalında yoğunlaşan çatışmaların ardından milyonlarca metrekarelik alan mayın ve patlayıcı tehdidi altında bulunuyor.
BM verilerine göre, Suriye'de 2023 yılında en az 500 sivil, patlayıcı kalıntılar nedeniyle hayatını kaybetti. Bu ölümlerin yüzde 40'ından fazlasını 18 yaş altı bireyler oluşturdu. Olayın yaşandığı Cisr eş-Şuğur, son yıllarda nispeten sakin olsa da çevresindeki kırsal alanlarda hâlâ yoğun şekilde patlamamış mühimmat bulunuyor. Bölge halkı, temizlik çalışmalarının yetersiz olduğunu ve çocukların bu konuda eğitilmediğini belirtiyor.
Uluslararası Yardım ve Temizlik Çalışmaları
BM Mayın Eylem Servisi (UNMAS), Suriye'de 2024 yılı itibarıyla sadece 15 milyon dolarlık bir bütçeyle çalışmalarını sürdürebiliyor. Oysa ülke genelinde temizlenmesi gereken tahmini 1,5 milyon patlayıcı madde bulunuyor. Uzmanlar, bu hızla gidildiğinde temizlik işleminin 50 yılı aşabileceğini öngörüyor. Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) de bölgede farkındalık eğitimleri düzenleyerek, özellikle çocuklara yönelik "risk eğitimi" programları yürütüyor. Ancak bu programların kapsamı sınırlı kalıyor.
Olayın ardından BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, tüm taraflara sivillerin korunması çağrısında bulundu ve çatışmaların sona ermesinin ardından kapsamlı bir mayın temizlik planının hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Guterres, "Suriye halkı, savaşın bitmesini beklerken bir yandan da bu görünmez düşmanla mücadele ediyor. Uluslararası toplum, bu konuda daha fazla sorumluluk almalı" dedi.
Suriye'deki iç savaş, 2011'den bu yana 500 binden fazla insanın ölümüne ve 13 milyondan fazla insanın yerinden edilmesine neden oldu. Ülke altyapısı büyük ölçüde tahrip olurken, patlamamış mühimmatlar günlük yaşamın bir parçası haline geldi. Uzmanlar, kalıcı bir barış sağlanana kadar bu tür kazaların kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Ancak yine de her ölümün önlenebilir olduğunu vurguluyorlar. BM'nin son raporu, Suriye'deki insani krizin derinleştiğini ve uluslararası yardımın azaldığını ortaya koyuyor. Bu patlama, savaşın çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.
