Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, Gazze'de yürütülen enkaz temizleme çalışmalarının, İsrail'in bölgede işlediği uluslararası ve vahşet suçlarına ilişkin delilleri yok etmemesi gerektiği çağrısında bulundu. Albanese, bu tür çalışmaların kanıtların korunması gözetilerek yapılması gerektiğini vurguladı.
Albanese: Enkaz Temizliği Kanıtları Yok Etmemeli
BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, Gazze'deki yıkımın ardından başlatılan enkaz kaldırma faaliyetlerinin, uluslararası hukuk kapsamında suç teşkil eden eylemlerin kanıtlarını ortadan kaldırma riski taşıdığına dikkat çekti. Albanese, yaptığı yazılı açıklamada, "Gazze'deki enkaz temizleme çalışmaları, İsrail'in uluslararası ve vahşet suçlarının kanıtlarını yok etmemeli" ifadesini kullandı.
Raportör, bu çağrıyı yaparken, delillerin korunmasının uluslararası adalet mekanizmaları açısından hayati önem taşıdığını belirtti. Albanese, tüm tarafları, olası suçların soruşturulması ve kovuşturulması için gerekli kanıtların güvence altına alınması konusunda sorumluluk almaya davet etti.
Uluslararası Hukuk ve Kanıt Koruma Yükümlülüğü
Uluslararası hukuk, silahlı çatışma bölgelerinde işlenen suçların delillerinin korunmasını ve toplanmasını gerektiriyor. Gazze'de aylardır süren saldırılar sonucunda büyük bir yıkım meydana geldi. Enkaz altında kalan deliller, hem savaş suçları hem de insanlığa karşı suçlar açısından kritik önem taşıyor.
Albanese'in uyarısı, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) ve diğer uluslararası soruşturma organlarının çalışmalarını doğrudan etkileyebilecek nitelikte. Delillerin zamanında ve usulüne uygun şekilde toplanmaması, faillerin hesap vermesini engelleyebilir. Bu nedenle, enkaz kaldırma gibi faaliyetlerin bağımsız gözlemciler eşliğinde yürütülmesi gerekiyor.
Gazze'deki Durum ve Uluslararası Tepkiler
İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları Ekim 2023'ten bu yana devam ediyor. Binlerce sivilin hayatını kaybettiği, altyapının büyük ölçüde tahrip olduğu bölgede, uluslararası kuruluşlar sık sık ateşkes çağrısı yapıyor. BM raportörleri ve bağımsız uzmanlar, İsrail'in eylemlerinin uluslararası hukuku ihlal ettiğini defalarca dile getirdi.
Francesca Albanese, daha önceki açıklamalarında da Gazze'de soykırım riskine dikkat çekmiş ve uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırmıştı. Son çağrısı, sadece bir uyarı değil, aynı zamanda uluslararası toplumun sorumluluğuna işaret ediyor. Delillerin korunması, gelecekteki yargı süreçleri için hayati önem taşıyor.
Delillerin Korunması İçin Neler Yapılmalı?
Uzmanlar, Gazze'deki enkaz kaldırma çalışmalarının uluslararası hukuka uygun şekilde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Bu kapsamda alınabilecek önlemler şunlar:
- Enkaz kaldırma sahalarında bağımsız uluslararası gözlemcilerin bulundurulması,
- Olası delillerin fotoğraflanması, kayıt altına alınması ve güvenli bir şekilde saklanması,
- Uluslararası Ceza Mahkemesi ve diğer soruşturma mercileriyle işbirliği yapılması,
- Yerel sivil toplum kuruluşlarının ve gazetecilerin delil toplama süreçlerine katkı sağlaması,
- Dijital verilerin (uydu görüntüleri, tanık ifadeleri) korunması ve arşivlenmesi.
Bu adımlar, sadece adaletin sağlanması için değil, aynı zamanda gelecekte benzer suçların önlenmesi için de caydırıcılık işlevi görebilir.
Uluslararası Adalet Mekanizmaları ve Zorluklar
Uluslararası Ceza Mahkemesi, Filistin topraklarında işlenen suçlarla ilgili soruşturma başlatmış durumda. Ancak, sahada delil toplama çalışmaları güvenlik endişeleri ve erişim kısıtlamaları nedeniyle zorluklarla karşılaşıyor. BM raportörünün çağrısı, bu zorlukların üstesinden gelinmesi için bir fırsat olarak değerlendiriliyor.
Albanese, tüm devletlere ve uluslararası kuruluşlara, Gazze'deki delillerin korunması için ellerinden geleni yapma çağrısında bulundu. Ayrıca, İsrail'in uluslararası hukuktan doğan yükümlülüklerini hatırlattı.
Sonuç ve Beklentiler
Gazze'deki insani kriz ve hukuki ihlaller, uluslararası toplumun gündemini uzun süre meşgul edecek gibi görünüyor. BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese'in çağrısı, delillerin korunması ve adaletin sağlanması yolunda önemli bir adım. Ancak, bu çağrının sahada ne kadar karşılık bulacağı belirsizliğini koruyor.
Uluslararası toplumun, Gazze'deki suçların kanıtlarını korumak için somut adımlar atması gerekiyor. Aksi halde, gelecekte hesap verebilirlik ve adalet arayışları sekteye uğrayabilir. Albanese'in uyarısı, bu konuda bir dönüm noktası olabilir; yeter ki gereken hassasiyet gösterilsin.
