Sırbistan'da yaklaşık iki yıldır devam eden yolsuzluk ve otoriter yönetim karşıtı protestoların ardından düzenlenen erken parlamento seçimlerinde öğrenci öncülüğündeki muhalefet tarihi bir başarı elde etti. Ülke siyasetine 12 yıldır yön veren Aleksandar Vucic, seçimleri kaybettiklerini açıklayarak yenilgiyi kabul etti. Başkent Belgrad'da on binlerce kişi sonucu kutlamak için sokaklara döküldü.
Protestolardan Sandığa Uzanan Süreç
Ülkede 2023 yılında başlayan ve kısa sürede kitleselleşen gösteriler, hükümetin yolsuzluk iddialarına ve basın özgürlüğü kısıtlamalarına karşı öğrencilerin öncülüğünde büyüdü. Göstericiler, seçim sisteminde reform, yargı bağımsızlığı ve ifade özgürlüğünün güvence altına alınması taleplerini dile getirdi. İktidarın protestoları bastırma çabaları ve polis şiddeti, muhalefetin tabanını daha da genişletti. Erken seçim kararı, artan toplumsal baskı ve uluslararası eleştiriler sonucunda alındı.
Seçim Sonuçları ve Vucic'in Açıklaması
Resmi olmayan sonuçlara göre, öğrenci hareketinin desteklediği bağımsız adaylar ve muhalefet partileri parlamento çoğunluğunu elde etti. Seçim komisyonu, katılımın yüksek olduğunu ve sonuçların birkaç gün içinde kesinleşeceğini duyurdu. Aleksandar Vucic, gece yarısı yaptığı basın açıklamasında, "Halkın iradesine saygı duyuyorum. Bu seçimleri kaybettik" diyerek iktidarı devretmeye hazır olduklarını belirtti. Vucic, taraftarlarına sakin olmaları çağrısında bulundu.
Belgrad'da Kutlama ve Toplumsal Coşku
Seçim sonuçlarının netleşmesiyle birlikte Belgrad'ın merkezindeki Cumhuriyet Meydanı'nda toplanan on binlerce kişi, müzik eşliğinde zaferi kutladı. Öğrenciler, taşıdıkları pankartlarla umut mesajları verdi. Gösterilerin sembol isimlerinden biri olan üniversite öğrencisi Marko Petrovic, "Bu zafer, yıllardır sesimizi duyurmaya çalışan tüm gençlerin ve vatandaşların eseridir. Şimdi değişim zamanı" ifadelerini kullandı. Kutlamalar sırasında herhangi bir olumsuz olay yaşanmadığı bildirildi.
Uluslararası Tepkiler ve Beklentiler
Avrupa Birliği ve ABD, seçim sonuçlarını memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi, "Sırbistan halkının demokratik iradesi tezahür etmiştir. Yeni hükümetle reform sürecinde işbirliğine hazırız" dedi. Analistler, Sırbistan'ın Batı ile ilişkilerinde yeni bir dönemin başlayabileceğini, ancak Rusya ve Çin ile dengeli politikaların süreceğini öngörüyor. Öte yandan, ülkedeki ekonomik sorunlar ve Kosova meselesi yeni hükümetin öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Yeni Dönemde Sırbistan'ı Neler Bekliyor?
Seçim zaferinin ardından muhalefet partileri ve öğrenci temsilcileri koalisyon görüşmelerine başlayacak. Yeni hükümetin önündeki en acil görev, yargı reformu ve yolsuzlukla mücadele olacak. Ayrıca, ekonomik istikrarın sağlanması ve genç işsizliğinin azaltılması bekleniyor. Öğrenci hareketinin siyasette kalıcı bir aktör haline gelip gelmeyeceği ise önümüzdeki günlerde netlik kazanacak. Sırbistan'da 12 yıllık iktidarın sona ermesi, Balkanlar'da da dengeleri değiştirebilir.
