Birleşmiş Milletler (BM), İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları sonucunda 412 binden fazla kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını duyurdu. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) tarafından yapılan açıklamada, çatışmaların yoğunlaştığı güney bölgelerinde sivil halkın büyük bir insani krizle karşı karşıya olduğu belirtildi. Yerinden edilenlerin büyük kısmı başkent Beyrut ve çevresine yönelirken, barınma, gıda ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sıkıntılar yaşanıyor. BM, acil uluslararası yardım çağrısında bulunarak, tarafları sivilleri korumaya davet etti.
Yerinden edilme krizi büyüyor
Son haftalarda İsrail'in Lübnan'da Hizbullah hedeflerine yönelik hava saldırıları, sivil kayıpların ve yerinden edilmelerin hızla artmasına neden oldu. OCHA verilerine göre, 412 bin 560 kişi çatışma bölgelerinden kaçarak daha güvenli alanlara sığındı. Bunların yüzde 55'ini kadınlar ve çocuklar oluşturuyor. BM Mülteci Yüksek Komiserliği (UNHCR), yerinden edilen aileler için geçici barınma merkezleri kurarken, kaynak yetersizliği nedeniyle sadece acil vakaları karşılayabildiklerini ifade ediyor. Lübnan hükümeti, okul ve kamu binalarını barınma alanı olarak kullanıma açarken, bulaşıcı hastalık riskine karşı uyarıda bulunuyor.
Ekonomik boyut ve bölgesel etkiler
Kriz, zaten derin bir ekonomik darboğazdan geçen Lübnan'ı daha da zor durumda bırakıyor. Dünya Bankası verilerine göre, 2020'den bu yana gayri safi yurtiçi hasılası yüzde 40 küçülen ülke, artan yerinden edilme dalgasıyla birlikte yeni bir sosyoekonomik çöküşle karşı karşıya. BM, insani yardım operasyonları için 150 milyon dolar acil fon gerektiğini ancak bugüne kadar sadece yüzde 20'sinin karşılandığını bildirdi. Öte yandan, çatışmaların sürmesi halinde yerinden edilen sayısının 1 milyona ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bölge ülkeleri, özellikle Suriye ve Ürdün, olası bir mülteci akınına karşı hazırlıklı olmaya çağrılıyor.
Uluslararası tepkiler ve çözüm arayışları
BM Güvenlik Konseyi, konuyu acil gündemine alarak ateşkes çağrısı yaparken, ABD ve Fransa arabuluculuk çabalarını yoğunlaştırdı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, her iki tarafı da sivil altyapıya yönelik saldırılar nedeniyle savaş suçu işlemekle suçluyor. Bağımsız gözlemciler, krizin bölgesel bir çatışmaya dönüşme riski taşıdığını vurguluyor. Lübnanlı yetkililer ise uluslararası topluma yardım çağrısını yinelerken, insani yardımların siyasi çözümün önüne geçmesi gerektiğini savunuyor. Bu tablo, Lübnan'da yıllardır süregelen kırılgan yapının bir kez daha test edildiğini gösteriyor.
