Birleşmiş Milletler'in Kıbrıs sorununa çözüm bulmak amacıyla hazırladığı yeni plan, kapalı Maraş ve Güzelyurt bölgelerinin Rumlara devredilmesini öngörüyor. Plana göre, Türk tarafı ise Avrupa Birliği'ne katılım sürecinin hızlandırılması ve uygulanan ambargonun kaldırılması gibi ödüllerle teşvik edilecek. BM Genel Sekreteri'nin arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde tarafların önümüzdeki haftalarda masaya oturması bekleniyor.
Planın detayları
BM'nin son taslağında, ada genelinde iki kesimli, iki toplumlu federal bir yapı öngörülüyor. Ancak en çarpıcı madde, 1974'ten beri askeri bölge statüsüyle kapalı tutulan Maraş'ın tamamen Rum yönetimine geçmesi. Aynı şekilde, Güzelyurt bölgesi de coğrafi olarak Rum kesimine yakınlığı nedeniyle Rum tarafına bırakılacak. Buna karşılık, Türk tarafına Gazimağusa Limanı'nın uluslararası ticarete açılması ve AB üyelik müzakerelerinde Kıbrıs vetosunun kaldırılması vaat ediliyor.
Tarafların tepkileri
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yetkilileri, planı "kabul edilemez" olarak nitelendirirken, özellikle Maraş'ın devredilmesine sert tepki gösterdi. Rum yönetimi ise planı "olumlu bir adım" olarak değerlendirse de, Türk tarafına verilecek ödüllerin miktarını yetersiz buldu. AB ve ABD ise planı desteklediklerini belirterek tarafları uzlaşmaya çağırdı.
Uzmanlara göre, bu plan geçmişte Annan Planı'na benzer şekilde referanduma götürülebilir. Ancak 2004'te Rumların reddettiği Annan Planı'nın aksine, bu kez daha dengeli bir metin oluşturulmaya çalışıldığı ifade ediliyor.
Bağlam ve değerlendirme
Kıbrıs sorunu, 1974'teki askeri müdahaleden bu yana uluslararası gündemdeki yerini koruyor. BM, yıllardır çözüm için çeşitli planlar sunsa da kalıcı bir anlaşma sağlanamadı. Bu son plan, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımı ve bölgesel dengeler açısından da kritik öneme sahip. Türkiye'nin plana karşı tutumu, Kıbrıs meselesinin geleceğini belirleyecek ana faktör olarak görülüyor.
