Birleşmiş Milletler (BM), Batı Şeria'da istilacı Yahudi teröristlerin düzenlediği ve can ile mal kaybına yol açan saldırıların ortalamasının ayda 200'ün üzerine çıktığını duyurdu. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine dayanan rapor, bölgedeki güvenlik durumunun ne kadar ciddi bir boyutta olduğunu gözler önüne serdi. Saldırıların artarak devam ettiği Batı Şeria'da uluslararası toplumun acil müdahale çağrıları yükseliyor.
Batı Şeria'da artan şiddet ve BM'nin açıklaması
BM'nin son raporuna göre, Batı Şeria'da istilacı Yahudi yerleşimci grupların Filistinlilere yönelik saldırıları son aylarda belirgin bir artış gösterdi. Özellikle Nablus, El-Halil ve Ramallah çevresindeki kırsal bölgelerde yoğunlaşan bu saldırılarda, tarım arazilerine el konulması, zeytin ağaçlarının kesilmesi, evlere ve araçlara zarar verilmesi ve doğrudan fiziksel şiddet olayları yaşanıyor. BM yetkilileri, bu saldırıların Filistinli siviller üzerinde derin bir korku ve belirsizlik yarattığını vurguluyor.
OCHA'nın açıkladığı rakamlara göre, 2023 yılının başından bu yana aylık ortalama 200'den fazla istilacı şiddet eylemi kaydedildi. Bu, önceki yılların ortalamalarının belirgin şekilde üzerinde bir seyir izliyor. Saldırıların büyük bir kısmı, silahlı ya da silahsız gruplar halinde hareket eden yerleşimciler tarafından gerçekleştirilirken, çoğu zaman İsrail güvenlik güçlerinin gözü önünde yaşanıyor.
Uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler'in tutumu
İsrail'in 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimler, uluslararası hukuka açıkça aykırı olarak değerlendiriliyor. 1949 Cenevre Sözleşmesi'nin 49. maddesi, işgal güçlerinin kendi sivil halkını işgal altındaki topraklara nakletmesini yasaklıyor. Buna rağmen, yıllar içinde yerleşimci sayısı sürekli arttı ve bugün Batı Şeria'da (Doğu Kudüs dahil) yaklaşık 700.000 Yahudi yerleşimci yaşıyor.
BM Güvenlik Konseyi, 2334 sayılı kararında (2016) yerleşim faaliyetlerinin uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu ve barışı tehdit ettiğini vurgulamıştı. Ancak bu kararların uygulanması için herhangi bir yaptırım mekanizması bulunmadığından, sahada durum giderek kötüleşiyor. BM İnsan Hakları Ofisi ise yayınladığı raporlarda, istilacı şiddetinin bir tür 'toplu cezalandırma' ve yıldırma politikası olduğuna dikkat çekiyor.
Filistinli sivillerin yaşamı üzerindeki etkiler
İstilacıların saldırıları, Filistinli topluluklar üzerinde yıkıcı sonuçlar doğuruyor. BM raporuna göre, bu saldırılar sonucunda her ay ortalama 20 ila 30 Filistinli evini terk etmek zorunda kalıyor. Özellikle yasa dışı karakolların yakınındaki köylerde yaşayan aileler, gece gündüz tehdit altında yaşıyor. Tarım, bölgenin temel geçim kaynağı olduğu için, arazilere yönelik saldırılar ekonomik yıkım anlamına geliyor: kesilen zeytin ağaçları, yakılan ekinler ve yağmalanan hasat, ailelerin gelirini ortadan kaldırıyor.
- 2023'te yerleşimci şiddeti nedeniyle yaralanan Filistinli sayısı 500'ü geçti.
- Aynı dönemde İsrail ordusu tarafından öldürülen Filistinlilerin sayısı da yüksek seyrediyor.
- Saldırıların büyük kısmı sabah ve akşam saatlerinde, çocukların okula gidip geldiği zamanlarda meydana geliyor.
Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) yetkilileri, durumun bir 'etnik temizlik' aşamasına dönüştüğünü savunurken, İsrail hükümeti ise saldırıları kınayan açıklamalar yapmakla birlikte, yerleşimcilere karşı etkili bir önlem almaktan kaçınıyor. Aşırı sağcı bakanların yerleşimci liderlerle samimi ilişkileri, hukukun ve güvenliğin uygulanmasının önündeki en büyük engel olarak gösteriliyor.
Uluslararası toplumun tepkisi ve çözüm arayışları
Avrupa Birliği, ABD ve diğer ülkeler, zaman zaman yerleşimci şiddetini kınayan bildiriler yayınlasa da, bu açıklamaların pratik bir yaptırımı olmuyor. İnsan hakları örgütleri ise İsrail'in uluslararası baskı altına alınması ve yerleşimci liderlere yaptırım uygulanması çağrısında bulunuyor. Ancak siyasi çıkmaz ve bölgedeki dengeler, bu çağrıların hayata geçmesini engelliyor.
BM'nin açıkladığı bu rapor, iki devletli çözümün her geçen gün daha da imkansızlaştığını gösteriyor. Uzmanlar, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde Batı Şeria'nın fiilen ilhak edilmiş bir bölge haline gelebileceği konusunda uyarıyor.
Sonuç olarak
Batı Şeria'daki istilacı terörün ayda 200'ün üzerinde saldırıyla devam etmesi, yalnızca bir güvenlik sorunu değil, aynı zamanda uluslararası hukukun ve insan haklarının sistematik bir ihlalidir. BM'nin bu verileri açıklaması takdire değer bir adım olsa da, sorunun çözümü için güçlü bir irade ve somut yaptırımlar gerekmektedir. Türkiye gibi bölge ülkelerinin de bu konuda daha aktif bir rol üstlenmesi, Filistin halkının yanında olduğunu göstermesi ve uluslararası kamuoyunu harekete geçirmesi beklenmektedir. Aksi takdirde, şiddet sarmalı bölgede yeni çatışmalara zemin hazırlayacaktır.
