Birleşmiş Milletler (BM), İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde hava sahasını ihlal etmeye ve Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL) personelinin hareketlerini engellemeye devam ettiğini duyurdu. BM'nin resmi açıklamasına göre, son günlerde İsrail'e ait savaş uçakları ve insansız hava araçları, Lübnan'ın güneyindeki BM gözlem noktalarının yakınında alçak uçuşlar gerçekleştiriyor; bu durum hem bölgedeki gerginliği artırıyor hem de barış gücü askerlerinin görevini zorlaştırıyor. Açıklamada, İsrail askerlerinin UNIFIL devriyelerini durdurarak bölgedeki hareketliliği kısıtladığı, bazı durumlarda da barış gücü personeline sözlü tacizde bulunduğu belirtildi.
İhlallerin Detayları ve Uluslararası Tepkiler
BM Lübnan Özel Koordinatörlüğü'nden yapılan yazılı açıklamada, İsrail ordusunun 1701 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararını ihlal ettiği vurgulandı. Karar, 2006 İsrail-Lübnan savaşının ardından kabul edilmiş ve tarafların ateşkese uymasını, Lübnan'ın güneyinde BM barış gücü dışında silahlı güç bulundurulmamasını öngörüyor. Açıklamada, son iki hafta içinde en az 12 hava ihlali kaydedildiği, İsrail jetlerinin süpersonik uçuşlarla Lübnan üzerinde ses duvarını aştığı, bu durumun da sivil halkta paniğe yol açtığı aktarıldı. UNIFIL komutanlığı da yaptığı ayrı bir açıklamada, İsrail askerlerinin birkaç devriyeyi alıkoyduğunu, bir keresinde de BM gözlem noktasına yaklaşan bir İsrail zırhlı aracının ateş açtığını, can kaybı yaşanmadığını ancak maddi hasar oluştuğunu kaydetti. Bu gelişmeler, uluslararası toplumdan tepki çekti. ABD Dışişleri Bakanlığı, iki ülke arasındaki gerginliğin artmasından endişe duyduğunu ve BM kararlarına saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. Fransa Dışişleri Bakanlığı ise İsrail'in Lübnan'ın egemenliğini ihlal ettiğini belirterek, bu tür eylemlerin bölgesel istikrara zarar verdiğini ifade etti. Arap Birliği, konuyu olağanüstü toplantıda ele alma kararı aldı.
Tarihsel Arka Plan ve Mevcut Durum
İsrail-Lübnan sınırı, 2006 yılındaki savaştan bu yana nispeten sakin görünse de zaman zaman yaşanan ihlallerle gerginleşiyor. İsrail, Hizbullah'ın silahlanmasını ve sınıra yakın bölgelerdeki faaliyetlerini yakından izlediğini savunarak hava operasyonlarını 'keşif amaçlı' olduğu gerekçesiyle meşrulaştırmaya çalışıyor. Ancak Lübnan hükümeti, bu uçuşları egemenlik ihlali olarak nitelendiriyor ve BM'ye şikayette bulunuyor. Lübnan Cumhurbaşkanı Michel Aoun, geçtiğimiz günlerde yaptığı konuşmada, İsrail'in provokasyonlarının savaş riskini artırdığını söylemişti. BM Güvenlik Konseyi, konuya ilişkin kapalı oturum düzenledi ancak henüz yazılı bir kınama kararı çıkmadı. Rusya ve Çin gibi üyeler, İsrail'e yönelik güçlü bir kınama talep etse de ABD'nin veto yetkisini kullanabileceği belirtiliyor. UNIFIL bünyesinde görev yapan Türk askerleri de dahil olmak üzere binlerce barış gücü askeri, bölgede zor koşullar altında gözetim görevini sürdürüyor. Son yaşanan engellemeler, BM misyonunun etkinliğini tartışmaya açmış durumda.
Bu tablo, Orta Doğu'da biriken gerilimin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. BM'nin bu konudaki açıklamaları, taraflara sükunet çağrısı yapmakla birlikte, uluslararası toplumun somut adımlar atmadıkça krizin derinleşebileceği endişesini artırıyor. İsrail'in güvenlik endişeleri ve Lübnan'ın egemenlik talepleri arasında denge kurmak, diplomatik çözüm için kritik önemde. Aksi takdirde, bölgede yeni bir çatışmanın fitili ateşlenebilir.
