Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), finansman yetersizliği nedeniyle Gazze Şeridi'nde 500 bin kişiye yönelik gıda yardımlarını durduracağını duyurdu. Karar, bölgede halihazırda ciddi boyutlara ulaşan insani krizin daha da kötüleşmesine yol açabilir. WFP yetkilileri, uluslararası bağışçılardan gelen fonların azalması sonucu bu adımı atmak zorunda kaldıklarını belirtiyor.
Yardımların kesilmesi neden gündemde?
WFP'nin açıklamasına göre, Gazze'deki operasyonlar için ayrılan bütçe tükenme noktasına geldi. Örgüt, 2024 yılı için planlanan fonun büyük bölümünün harcandığını, yeni bağışların ise yetersiz kaldığını vurguluyor. Özellikle Ağustos ayından itibaren yardım malzemesi tedarikinde ciddi sıkıntılar yaşandığı ve stokların azaldığı ifade ediliyor.
Birleşmiş Milletler yetkilileri, Gazze'deki nüfusun büyük çoğunluğunun gıda yardımına muhtaç durumda olduğunu hatırlatıyor. WFP, bölgede her gün binlerce kişiye sıcak yemek ve gıda kolisi dağıtıyor. Ancak finansman sorunu nedeniyle bu hizmetlerin önemli bir kısmının askıya alınması bekleniyor.
500 bin kişi nasıl etkilenecek?
Yardımların kesilmesinden etkilenecek 500 bin kişi arasında çoğunlukla yerinden edilmiş aileler, çocuklar ve yaşlılar bulunuyor. Bu kişiler, günlük kalori ihtiyaçlarının önemli bir kısmını WFP dağıtımlarından karşılıyordu. Yardımların sona ermesi, özellikle kuzey Gazze'de ve mülteci kamplarında yaşayanlar için hayati risk oluşturabilir.
Uluslararası yardım kuruluşları, Gazze'de zaten kıtlık riskinin yüksek olduğu uyarısını yapıyordu. WFP'nin kararı, bu riski daha da artırabilir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, bölgede yetersiz beslenme oranları son aylarda hızla yükseldi; özellikle beş yaş altı çocuklarda ciddi beslenme bozuklukları görülüyor.
Uluslararası toplumun tepkisi
WFP'nin kararı, uluslararası yardım kuruluşları ve insan hakları örgütleri tarafından endişeyle karşılandı. Birçok kuruluş, bağışçı ülkelere çağrıda bulunarak fonların acilen artırılmasını talep etti. Ancak şu ana kadar somut bir finansman taahhüdü gelmiş değil.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Sözcüsü, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Gazze'deki insani ihtiyaçlar her geçen gün artıyor. WFP gibi hayati önem taşıyan kuruluşların desteklenmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı. Sözcü, uluslararası toplumun ortak hareket etmesi çağrısında bulundu.
Öte yandan, bazı ülkelerin yardım bütçelerini kısmaya gitmesi, küresel insani yardım sistemini zorluyor. Uzmanlar, Gazze'ye yönelik yardımların azalmasının bölgede istikrarsızlığı artırabileceği görüşünde.
WFP'nin mali tablosu ve gelecek projeksiyonu
WFP, dünya genelinde 120'den fazla ülkede faaliyet gösteren ve milyonlarca insana gıda yardımı ulaştıran bir kuruluş. Ancak son yıllarda artan küresel krizler, örgütün kaynaklarını zorluyor. 2023 yılında WFP, tarihinde ilk kez bazı ülkelerde yardım programlarını küçültmek zorunda kaldı.
Gazze özelinde ise durum daha kritik. Bölgeye insani yardım girişinde yaşanan kısıtlamalar, operasyon maliyetlerini artırıyor. WFP, yardım malzemelerinin taşınması için ek lojistik desteğe ihtiyaç duyuyor. Ancak mevcut bütçe, bu ihtiyaçları karşılamaya yetmiyor.
Örgütün açıklamasına göre, 2024 yılı için Gazze operasyonlarına ayrılan fonun sadece yüzde 40'ı temin edilebildi. Bu da yardımların sürdürülebilirliğini tehlikeye atıyor.
Bölgedeki insani durumun arka planı
Gazze Şeridi, uzun yıllardır abluka altında ve ekonomik olarak büyük zorluklar yaşıyor. Son dönemde yaşanan çatışmalar, altyapıyı ciddi şekilde tahrip etti ve halkın büyük kısmını yerinden etti. Birleşmiş Milletler verilerine göre, nüfusun yaklaşık yüzde 80'i insani yardıma bağımlı hale geldi.
Gıda güvenliği uzmanları, yardımların kesilmesinin sadece açlık değil, aynı zamanda hastalık ve ölüm oranlarında artışa yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle temiz su ve sanitasyon imkanlarının kısıtlı olduğu bölgede, yetersiz beslenme salgın risklerini de beraberinde getiriyor.
WFP'nin kararı, uluslararası toplumun Gazze'ye yönelik taahhütlerini yeniden gözden geçirmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, acil finansman sağlanmadığı takdirde daha geniş çaplı bir insani felaketin kapıda olduğu konusunda uyarıyor.
Sonuç ve beklentiler
WFP'nin 500 bin kişiye yönelik yardımları kesme kararı, Gazze'deki insani krizin boyutlarını gözler önüne seriyor. Uluslararası bağışçıların hızlıca harekete geçmemesi halinde, bölgede açlıkla mücadele eden milyonlarca insanın durumu daha da kötüleşebilir. Önümüzdeki günlerde yapılacak toplantılarda ek fon sağlanıp sağlanmayacağı, sahadaki dengeleri belirleyecek.
