Bitlis'in yüksek dağlarında bahar aylarının müjdecisi olarak bilinen çiriş otu (güllük) hasadı, bu yıl da gecikmeli olarak başladı. Vatandaşlar, sarp yamaçlarda adeta bir şifa deposu olarak nitelendirilen bu otu toplamak için yoğun mesai harcıyor. Yöre halkı tarafından yıllardır tüketilen ve sofraların vazgeçilmez lezzetlerinden biri olan çiriş otunun faydaları saymakla bitmiyor.
Nerede ve nasıl toplanıyor?
Bitlis'in 1500-2000 metre rakımlı dağlık bölgelerinde yetişen çiriş otu, özellikle Tatvan, Hizan ve Mutki ilçelerindeki yamaçlarda yoğun olarak bulunuyor. Toplama işlemi, karın erimesiyle birlikte başlıyor ve mayıs sonuna kadar devam ediyor. Yöre sakinleri, köklerine zarar vermemeye özen göstererek bu değerli otu elle topluyor. Toplanan çiriş otları, köy pazarlarında ve Bitlis merkezindeki semt pazarlarında satışa sunuluyor.
Çiriş otunun faydaları neler?
Bitlis Eren Üniversitesi'nden beslenme uzmanlarına göre çiriş otu, A, C ve E vitaminleri bakımından zengin. Aynı zamanda demir, kalsiyum ve magnezyum gibi mineraller içeriyor. Bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi olduğu bilinen ot, özellikle bahar yorgunluğuna iyi geliyor. Geleneksel tıpta mide rahatsızlıkları ve romatizmal ağrılara karşı kullanılan çiriş, yemeklerde ve salatalarda taze olarak tüketilebildiği gibi kurutularak da saklanabiliyor.
Yöre sakinlerinden Mehmet Kalkan, "Her yıl mayıs ayında dağlara çıkar çiriş toplarım. Bu otun şifasını atalarımızdan gördük. Evde yemeklerine katarız, salatasını yaparız. Kilosu 20-30 liradan satılıyor" dedi. Bitlis Belediyesi ise bu doğal ürünün tanıtımı için bir festival düzenlemeyi planlıyor.
Geçmişten günümüze çiriş otu
Anadolu'da yüzyıllardır tüketilen çiriş otu, özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'nde kültürel bir öneme sahip. Bitlis mutfağında çirişli yumurta, çiriş kavurması ve çirişli börek gibi tariflerle sıkça kullanılıyor. Son yıllarda sağlıklı beslenme trendiyle birlikte çiriş otuna olan talep arttı. Bu durum, bölge halkı için ek bir gelir kapısı oluşturuyor. Ancak uzmanlar, bilinçsiz toplama ve aşırı tüketime karşı uyarıyor: "Çiriş otu doğal bir ürün olsa da fazla tüketimi sindirim sorunlarına yol açabilir."
Bitlis'in eşsiz doğasında yetişen bu şifalı ot, hem lezzeti hem de sağlığa faydalarıyla dikkat çekiyor. Gecikmeli başlayan hasat, bölge ekonomisine canlılık katarken, geleneksel tatların yaşatılmasına da katkı sunuyor.
