Bingöl'de yüzyıllardır yetiştirilen ve coğrafi işaretle tescillenen bir ata tohumu, tamamen elle serpme yöntemiyle toprakla buluşuyor. Elde edilen ürün, 20 dakikada pişmesi ve tadının ete benzemesiyle büyük ilgi görüyor. Özellikle son yıllarda artan talep, üreticilerin siparişlere yetişmesini zorlaştırıyor. Bu özel lezzet, sağlıklı ve bitkisel alternatif arayanların da dikkatini çekiyor.
Asırlık tohum yeniden canlandı
Bingöl'ün Karlıova ilçesinde nesilden nesile aktarılan ata tohumu, birkaç yıl önce kaybolma tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Yerel yönetim ve Tarım İl Müdürlüğü'nün desteğiyle başlatılan proje kapsamında, tohum yeniden üretime kazandırıldı. Üreticiler, toprağı hazırlayıp tohumları tek tek elle serpiyor. Bu yöntem, hem geleneksel tarımın sürdürülmesini sağlıyor hem de ürün kalitesini artırıyor. Yetkililer, bu yıl rekoltenin geçen yıla göre yüzde 30 arttığını belirtiyor.
20 dakikada pişiyor, eti aratmıyor
Ürün, kısa sürede pişmesi ve et benzeri bir dokuya sahip olmasıyla öne çıkıyor. Özellikle vejetaryen ve vegan beslenenler için önemli bir protein kaynağı oluşturuyor. Bingöl'ün yanı sıra çevre illerden de talep yağıyor. Bir üretici, "Günde 500 kilo sipariş alıyoruz ama yetiştiremiyoruz. El emeği olduğu için hızlı üretim mümkün değil" dedi. Coğrafi işaret sayesinde ürünün menşei korunurken, fiyatı da piyasadaki benzer ürünlere göre daha yüksek seyrediyor.
Ekonomiye katkı ve sürdürülebilirlik
Bölge ekonomisine can suyu olan bu üretim, aynı zamanda sürdürülebilir tarımın da bir örneği. Toprağa kimyasal gübre veya ilaç atılmıyor, sadece doğal gübre kullanılıyor. Bu sayede toprak verimliliği korunuyor. Bingöl Üniversitesi'nden bir ziraat mühendisi, "Ata tohumlarımızı koruyarak hem biyoçeşitliliği hem de kültürel mirası yaşatıyoruz. Bu tür ürünlerin pazarlanması, kırsal kalkınmaya önemli katkı sağlıyor" diye konuştu.
Talep patlaması yaşanıyor
Ürün, sadece yurt içinde değil yurt dışından da sipariş alıyor. Almanya, Fransa ve Hollanda'daki gurbetçiler, memleket lezzetini tatmak için sıraya giriyor. Ancak üretimin elle yapılması ve sınırlı olması nedeniyle ihracat şimdilik düşük seviyede kaldı. Üreticiler, devletten makine desteği ve daha fazla teşvik bekliyor. Bir çiftçi, "Elimizden geleni yapıyoruz ama talebi karşılamak için daha fazla destek gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Gelecek vaat eden bir gıda trendi
Dünyada bitkisel bazlı et alternatiflerine olan ilgi hızla artarken, Bingöl'deki bu doğal ürün, işlenmiş ürünlere kıyasla daha sağlıklı bir seçenek sunuyor. Yüksek protein ve düşük yağ içeriğiyle dikkat çeken ürün, geleneksel yöntemlerle üretilmesi sayesinde katkı maddesi içermiyor. Uzmanlar, bu tür yerel ürünlerin küresel ölçekte pazarlanması gerektiğini vurguluyor. Ancak mevcut üretim kapasitesinin artırılması, fiyatların makul seviyede kalması ve standart kalitenin korunması için planlı bir büyüme şart. Aksi takdirde bu eşsiz lezzet, yalnızca bir niş ürün olarak kalma riski taşıyor.
