Hacettepe Üniversitesi'nde geliştirilen yerli dijital ikiz teknolojisi, beyin ameliyatlarında çığır açıyor. Hastaların MR ve tomografi görüntülerinden üç boyutlu sanal modeller oluşturularak, cerrahların ameliyatı sanal ortamda planlaması ve riskleri önceden görmesi sağlanıyor. Bu yenilikçi sistem, özellikle kompleks ve riskli beyin tümörü, epilepsi ve damar hastalıklarında operasyon başarısını artırıyor.
Yerli Teknoloji, Ameliyat Öncesi Sanal Prova
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı öğretim üyeleri ve mühendislerin ortak çalışmasıyla hayata geçirilen proje, tıp dünyasında büyük yankı uyandırdı. Beyin cerrahisi ve mühendislik fakültesi iş birliğiyle geliştirilen dijital ikiz teknolojisi, hastanın beyninin birebir kopyasını oluşturuyor ve ameliyatın tüm aşamalarının bilgisayar ortamında simüle edilmesini mümkün kılıyor.
Geliştirilen yazılım sayesinde cerrahlar, beynin anatomik yapısını, tümörlerin yerini ve çevre dokularla ilişkisini üç boyutlu olarak net bir şekilde görüyor. Ameliyat sırasında yaşanabilecek kanama, sinir hasarı gibi riskler önceden tespit edilerek cerrahi plan buna göre şekillendiriliyor. Dijital ikiz üzerinde yapılan denemeler, gerçek ameliyata en iyi şekilde hazırlanmayı sağlıyor.
Hastaya Özel Planlama ve Eğitim İmkanı
Teknolojinin en önemli avantajlarından biri, her hastanın beyin yapısının farklı olmasına rağmen birebir simülasyonunun yapılabilmesi. Bu sayede cerrahlar, her hasta için en uygun cerrahi tekniği belirliyor ve operasyonu kişiselleştiriyor. Ayrıca genç cerrahların eğitiminde de kullanılan dijital ikizler, geleceğin beyin cerrahlarının gerçek hastalar üzerinde deneyim kazanmadan önce riski sıfıra indirilmiş bir ortamda pratik yapmalarına olanak tanıyor.
Projenin liderliğini yürüten Prof. Dr. Ahmet Bekar, teknolojinin Türkiye'de ilk kez uygulandığını ve dünya çapında da önemli bir ilerleme olduğunu vurguluyor. Bekar, "Dijital ikiz teknolojisi ile artık beyin ameliyatlarını önceden sanal olarak gerçekleştirebiliyoruz. Bu da başarı oranını artırırken, hastanın güvenliğini en üst seviyeye çıkarıyor" diyor.
Yapay zeka algoritmalarıyla desteklenen sistem, tümörün yayılma hızına göre büyümesini tahmin edebiliyor, çevredeki hayati bölgelere zarar verme riskini hesaplayabiliyor. Doktorlar, bu veriler ışığında en güvenli yol haritasını çıkarıyor. Ayrıca dijital ikiz üzerinde farklı cerrahi senaryoların denenmesi, ameliyat süresini kısaltıyor ve komplikasyonları minimuma indiriyor.
Hacettepe Üniversitesi'nin bu geliştirmesi, Türkiye'nin sağlık teknolojilerinde yerli ve milli üretim hedefine de katkı sağlıyor. Yurt dışından çok yüksek maliyetlerle ithal edilen benzer yazılımların yerini alabilecek yerli çözüm, aynı zamanda sağlık turizmine olumlu etki yapacak potansiyel taşıyor.
Teknoloji ilk olarak 2019 yılında hayata geçirilen bir projenin ürünü olarak geliştirildi ve klinik uygulamalarda başarıyla test edildi. Uzmanlar, dijital ikiz yönteminin önümüzdeki yıllarda beyin cerrahisinin vazgeçilmez bir parçası olacağını ve tüm dünyada yaygınlaşacağını öngörüyor.
