Türkiye'nin önde gelen beyaz et üreticilerinin oluşturduğu kartele yönelik adli soruşturma kapsamında ele geçirilen belgeler, firmaların fiyat artışlarını önceden birbirlerine bildirdiklerini ve stok bilgilerini paylaştıklarını ortaya koyuyor. Takvim gazetesinin ulaştığı Rekabet Kurulu kararları ve Ticaret Bakanlığı müfettiş raporları, sektördeki büyük oyuncuların günlük kesim adetlerinden bayilere uygulanan iskontolara kadar birçok hassas veriyi WhatsApp üzerinden anlık olarak paylaştığını gösteriyor. Soruşturma dosyasında, firmaların henüz yürürlüğe girmemiş zam listelerini dahi karşılıklı olarak ilettiği belirtiliyor.
Abi Gedik Piliç zam yapacak
Belgelere göre, sektörün önde gelen isimlerinden Abi Gedik Piliç'in, diğer firmalara yapacağı zammı önceden bildirmesi, ''Abi Gedik Piliç zamma geçiyor'' şeklinde WhatsApp gruplarında paylaşıldı. Bu paylaşımın ardından diğer firmaların da kendi zam oranlarını belirlediği ve fiilen fiyat birliği oluşturduğu tespit edildi. Rekabet Kurulu'nun 3,7 milyar lira ceza kestiği kartel soruşturmasında, firmaların aralarında anlaşarak tüketiciyi mağdur ettiği ve serbest piyasa koşullarını ihlal ettiği vurgulanıyor.
Günlük kesim adetleri ve stok bilgileri paylaşıldı
Soruşturma dosyasında yer alan dijital verilere göre, firmalar yalnızca fiyat listelerini değil, aynı zamanda günlük kesim adetleri, stok miktarları ve bayilere uygulanan indirim oranlarını da birbirleriyle paylaştı. Bu bilgilerin, üyelerinin sadece belirli bir üyesi tarafından görülebildiği kapalı WhatsApp gruplarında iletildiği belirlendi. Rekabet Kurulu raporda, bu tür paylaşımların rekabeti engelleyerek tüketici aleyhine sonuçlar doğurduğuna dikkat çekiyor.
Ticaret Bakanlığı müfettişleri de hazırladıkları raporda, firmaların stok bilgilerini koordineli bir şekilde düşük göstererek arz yetersizliği algısı yarattığını ve bu yolla fiyatları yukarı çektiğini tespit etti. Bakanlık, bu durumun haksız ticari uygulama kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
3,7 milyar liralık rekor ceza
Rekabet Kurulu, 2021 yılında başlattığı soruşturma sonucunda, aralarında Abi Gedik Piliç, CP Piliç, Banvit, Şenpiliç ve Keskinoğlu gibi büyük firmaların bulunduğu 5 şirkete toplam 3,7 milyar lira idari para cezası verdi. Ceza, Türkiye'de rekabet hukuku tarihinde bir sektöre kesilen en büyük cezalardan biri olarak kayıtlara geçti. Firmaların cezaya itiraz süreci devam ediyor.
Uzmanlar, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren firmaların, pandemi döneminde artan talebi fırsata çevirdiğini ve yapay fiyat artışlarıyla tüketiciyi mağdur ettiğini belirtiyor. Sektördeki rekabetin sağlanması için daha sıkı denetim ve şeffaflık çağrıları yapılıyor.
