Anayasa Mahkemesi (AYM), Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP), eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’a 128 milyar dolar iddiası nedeniyle kişilik haklarına saldırı kapsamında ödemeye mahkum edildiği manevi tazminat kararına ilişkin yaptığı bireysel başvuruyu oy birliğiyle reddetti. Karar, siyasi kulislerde geniş yankı uyandırırken, Albayrak'ın avukatı yaptığı yazılı açıklamada, “CHP’nin 128 milyar dolar yalanı, yargı kararlarıyla büyük bir iftira olarak tescil edilmiştir. Bu karar, partinin sistematik iftira kampanyasının kurumsallaştığını bir kez daha ortaya koymaktadır” ifadelerini kullandı.
AYM’nin kararı ve gerekçesi
Anayasa Mahkemesi, CHP’nin başvurusunda, yerel mahkemenin Albayrak’a 50 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasını inceledi. Yüksek mahkeme, başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle usulden reddine karar verdi. AYM, CHP’li belediye meclis üyelerinin 2021 yılında yaptığı “128 milyar dolar nerede?” açıklamalarının, kişilik haklarına saldırı niteliği taşıdığını ve bu tür suçlamaların somut delillerle desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Kararda, “Siyasi partilerin eleştiri sınırları geniş olmakla birlikte, bir kişiyi doğrudan hedef alan ve fiilen kanıtlanamayan ithamlar, ifade özgürlüğü kapsamında korunmaz” denildi.
Albayrak’ın avukatından sert tepki
Berat Albayrak’ın avukatı, kararın ardından yaptığı açıklamada, “CHP’nin 128 milyar dolar yalanı, yargı kararlarıyla büyük bir iftira olarak tescil edilmiştir. Bu karar, partinin sistematik iftira kampanyasının kurumsallaştığını bir kez daha ortaya koymaktadır. CHP, bu iftiralarıyla hukuk önünde mahkum olmuştur” dedi. Avukat, ayrıca CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun da benzer bir davada tazminata mahkum edildiğini hatırlatarak, “Bu kararlar, partinin siyaset yapma biçimini sorgulaması gerektiğini göstermektedir” ifadelerini kullandı.
Sürecin geçmişi
CHP’li bazı belediye meclis üyeleri, 2021 yılında “128 milyar dolar nerede?” sorusuyla Berat Albayrak’ı hedef alan afiş ve açıklamalar yapmıştı. Albayrak, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek kişilik haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle dava açmıştı. Yerel mahkeme, CHP’li meclis üyelerinin açıklamalarının ifade özgürlüğü sınırlarını aştığına hükmederek 50 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar vermişti. CHP ise bu kararın ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasıyla AYM’ye bireysel başvuruda bulunmuştu.
Konu, aynı zamanda siyasi arenada da tartışma konusu olmuştu. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımlarla “128 milyar dolar” iddiasını sıkça gündeme taşımıştı. Kılıçdaroğlu hakkında da Albayrak tarafından açılan benzer bir dava sürmektedir.
Bağımsız değerlendirme ve bağlam
AYM’nin bu kararı, siyasi partilerin muhalefet yaparken ifade özgürlüğünün sınırlarını netleştirmesi açısından önemli bir emsal teşkil etmektedir. Eleştiri hakkı kuşkusuz demokrasinin temel taşlarından biridir; ancak bu hak, kişilik haklarına doğrudan saldırı ve somut delillerle desteklenmeyen ithamlar için sınırsız bir kalkan olamaz. CHP’nin söylemlerinde sıkça kullandığı “128 milyar dolar” iddiası, hukuk önünde bir iftira olarak değerlendirilmiştir. Bu karar, sadece Albayrak’ı değil, benzer durumdaki tüm kamu görevlilerinin kişilik haklarının korunmasına yönelik bir işaret fişeği niteliğindedir. Öte yandan, siyasi partilerin muhalefet stratejilerini yeniden gözden geçirmesi ve eleştirilerini hukuki zeminde, kanıtlara dayanarak yapması gerektiğini ortaya koymaktadır.
