İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, yeni hükümette savunma bakanı olması halinde şehit Hamas lideri Yahya Sinvar ve 7 Ekim saldırısına katılanların cenazelerini yakacağını açıkladı. Aşırı sağcı Ben-Gvir, skandal planıyla "köklü bir değişim" vaat etti. İsrail basınına yansıyan açıklamalar, ülkede ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Ben-Gvir'in Açıklamaları ve Siyasi Hedefleri
Itamar Ben-Gvir, İsrail'de aşırı sağcı Otzma Yehudit partisinin lideri olarak biliniyor. Açıklamaları, koalisyon hükümetinde savunma bakanlığı koltuğuna oturma arzusunu ortaya koyuyor. Ben-Gvir, "Savunma bakanı olduğumda Sinvar'ın ve 7 Ekim'de katliam yapanların cenazelerini yakacağım" ifadelerini kullandı. Bu sözler, İsrail iç siyasetinde tartışmalı bir figür olan Ben-Gvir'in sert söylemlerinin son örneği olarak değerlendiriliyor.
Yahya Sinvar, Hamas'ın Gazze Şeridi'ndeki lideri olarak biliniyor ve İsrail tarafından 7 Ekim 2023'te düzenlenen Aksa Tufanı saldırısının arkasındaki isim olarak gösteriliyor. İsrail ordusu, Sinvar'ın öldürüldüğünü iddia etmiş ancak Hamas'tan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmamıştı. Ben-Gvir'in tehdidi, Sinvar'ın şehit edildiği yönündeki iddiaların ardından geldi.
7 Ekim Saldırısı ve İsrail'in Tutumu
7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik düzenlediği saldırıda 1.200'den fazla İsrailli hayatını kaybetmiş, 250'den fazla kişi de rehin alınmıştı. İsrail, saldırıya karşılık Gazze'ye yönelik geniş çaplı bir askeri operasyon başlatmış, operasyonlar sonucunda Gazze'de binlerce sivil hayatını kaybetmişti. Uluslararası kuruluşlar, bölgede insani krizin derinleştiği uyarısında bulunuyor.
Ben-Gvir'in cenaze yakma tehdidi, İsrail'in uluslararası hukuka aykırı eylemleri arasında yer alabilecek nitelikte. Uzmanlar, bu tür açıklamaların bölgedeki gerilimi daha da artırabileceği ve barış çabalarına zarar verebileceği görüşünde. Ayrıca, cenazelere saygı gösterilmesi gerektiği evrensel bir insan hakları ilkesi olarak kabul ediliyor.
Uluslararası Tepkiler ve Olası Sonuçlar
Ben-Gvir'in açıklamaları henüz resmi bir uluslararası tepki almadı ancak insan hakları örgütleri ve bazı ülkelerin İsrail'e yönelik eleştirilerini artırması bekleniyor. Daha önce de Ben-Gvir'in provokatif söylemleri, ABD ve Avrupa Birliği tarafından kınanmıştı. İsrail'in savunma bakanlığı koltuğuna Ben-Gvir'in oturması halinde, ülkenin Gazze politikasında daha da sertleşme yaşanabileceği öngörülüyor.
Öte yandan, İsrail iç siyasetinde Ben-Gvir'in bu çıkışı, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun koalisyon ortaklarıyla ilişkilerini de etkileyebilir. Netanyahu, savaş kabinesinde yaşanan anlaşmazlıklar ve istifalar sonrası zor günler geçiriyor. Ben-Gvir'in savunma bakanlığı talebi, koalisyon içinde yeni bir krize yol açabilir.
Yahya Sinvar'ın akıbeti ise belirsizliğini koruyor. İsrail ordusu, Sinvar'ın öldürüldüğünü iddia etse de Hamas, konuya ilişkin sessizliğini sürdürüyor. Ben-Gvir'in tehdidi, Sinvar'ın şehit edildiği yönündeki iddiaları doğrulamıyor ancak İsrail'in Hamas liderlerine yönelik düşmanca tutumunu gözler önüne seriyor.
Bağlam ve Değerlendirme
Itamar Ben-Gvir, İsrail siyasetinin en tartışmalı isimlerinden biri. Geçmişte Meir Kahane'nin fikirlerini savunmuş, Filistinlilere yönelik ayrımcı söylemleriyle gündeme gelmişti. Ben-Gvir'in savunma bakanı olması, İsrail'in uluslararası alandaki itibarını daha da zedeleyebilir ve bölgede barış umutlarını azaltabilir. Cenaze yakma gibi bir eylem, uluslararası hukuka göre savaş suçu teşkil edebilir. Bu tür açıklamalar, İsrail'in demokratik değerlerden uzaklaştığı yönündeki eleştirileri güçlendiriyor.
