Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte, belediyeler başta olmak üzere tüm kamu kurumlarının açtığı kreş ve gündüz bakımevleri için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'ndan açılış onayı alma zorunluluğu getirildi. Düzenleme, 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe giren Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında hayata geçirildi. Mevcut kreşlerin ise 6 ay içinde bakanlığa başvurarak uyum sağlaması gerekecek.
Yeni düzenlemenin kapsamı ve amacı
Yönetmelik, belediyeler, il özel idareleri, köyler ve diğer kamu tüzel kişileri tarafından açılan kreş ve gündüz bakımevlerini kapsıyor. Daha önce belediyeler kendi yetki alanlarında kreş açabilirken, artık Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'ndan izin almak zorunda. Bakanlık yetkilileri, düzenlemenin temel amacının erken çocukluk eğitimi ve bakım hizmetlerinde standart sağlamak olduğunu belirtiyor. Uzun süredir tartışılan bu konuda, farklı belediyeler arasında uygulama farklılıklarının giderilmesi ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi hedefleniyor. Ayrıca, denetimlerin merkezileştirilmesiyle sağlık, güvenlik ve eğitim kriterlerine uyumun daha etkin takip edilmesi planlanıyor.
Mevcut kreşler için uyum süreci
Yönetmelik yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan kamu kreşleri, 6 ay içinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na başvurarak açılış izni almak ve gerekli belgeleri tamamlamak zorunda. Bu süreçte kreşlerin fiziki koşulları, personel yeterliliği ve eğitim programları değerlendirilecek. Başvuruların reddedilmesi durumunda kurumların faaliyetlerine son verilmesi gündeme gelebilecek. Belediye yetkilileri, yeni düzenlemenin ek bürokratik yük getirdiğini, ancak hizmet kalitesi açısından olumlu olacağını ifade ediyor. Özellikle büyükşehir belediyeleri, halihazırda yüzlerce kreş işletirken, bu sürecin yoğun bir mesai gerektireceğini dile getiriyor.
Düzenleme, siyasi kulislerde de tartışma yarattı. Muhalefet partileri, merkezi hükümetin yerel yönetimlerin yetkilerini kısıtladığını öne sürerken, iktidar kanadı standardizasyonun önemini vurguluyor. CHP'li belediyelerin konuya ilişkin açıklamaları, düzenlemenin siyasi bir hamle olduğu yönünde. AK Parti sözcüleri ise bunun bir yetki gaspı değil, çocukların geleceği için atılmış bir adım olduğunu savunuyor.
Uzmanlar, yeni yönetmeliğin kısa vadede belediyelere ek maliyet ve iş yükü getireceğini, ancak uzun vadede Türkiye'de erken çocukluk bakım hizmetlerinin kalitesini artırabileceğini belirtiyor. Eğitim sendikaları ise kreşlerin kapatılması riskine dikkat çekerek, uyum sürecinin esnetilmesini talep ediyor.
Türkiye'de belediyelerin kreş açma uygulaması, özellikle büyükşehirlerde yaygın. İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere birçok belediye, dar gelirli ailelere ücretsiz veya düşük ücretli bakım hizmeti sunuyor. Yeni düzenlemeyle birlikte bu hizmetlerin devamlılığı, merkezi hükümetin onayına bağlı hale gelmiş oldu.
