Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, Almanya ve Fransa'nın Yeni Nesil Hava Muharebe Sistemi (FCAS) projesinin askıya alınmasını gerekçe göstererek Avrupa ordusu fikrine sert eleştiriler yöneltti. Francken, “Tek bir Avrupa ordusunun hayalini kuranlar için bu, acı bir uyanış oluyor. Bunu hala tek çözüm gibi gösteren siyasetçiler gerçeklerden kopuk” ifadelerini kullandı.
FCAS Projesinin Akıbeti ve Avrupa Savunması
Fransa ve Almanya arasında 2017 yılında başlatılan FCAS (Future Combat Air System) projesi, altıncı nesil savaş uçağı ve insansız hava araçlarından oluşan bir savaş sistemi geliştirmeyi hedefliyordu. Ancak iki ülke arasındaki anlaşmazlıklar, projenin askıya alınmasına yol açtı. Francken, bu durumun Avrupa savunma işbirliğinin ne kadar kırılgan olduğunu gösterdiğini belirtti.
Belçikalı bakan, “Almanya ve Fransa gibi iki büyük ülke kendi aralarında ortak bir projeyi yürütemiyorsa, 27 üyeli bir AB ordusunun nasıl işleyeceğini hayal etmek güç” dedi. Francken, Avrupa ordusu fikrinin pratikte uygulanabilir olmadığını, üye ülkelerin egemenlik anlayışlarının ve savunma bütçelerinin çok farklı olduğunu vurguladı.
Avrupa Ordusu Tartışmaları Yeniden Alevleniyor
Avrupa ordusu fikri, özellikle Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 2018 yılındaki çıkışıyla sıkça gündeme gelmişti. Macron, AB’nin kendi ordusunu kurması gerektiğini savunurken, Almanya daha temkinli bir yaklaşım sergilemişti. ABD’nin NATO içindeki rolünün sorgulandığı son dönemde, bu tartışma yeniden alevlenmiş durumda.
Francken’in çıkışı, özellikle Belçika’daki Flaman milliyetçisi partisi N-VA’nın AB karşıtı söylemleriyle de örtüşüyor. N-VA, Avrupa entegrasyonuna şüpheyle yaklaşan bir çizgiye sahip. Francken’in bu eleştirisi, Belçika’nın savunma politikasındaki kırılgan noktalara da işaret ediyor.
Öte yandan, Avrupa Birliği’nin savunma alanında daha entegre bir yapıya kavuşması gerektiğini savunanlar, mevcut jeopolitik tehditlerin (Rusya’nın Ukrayna’ya müdahalesi, Çin’in yükselişi) bu ihtiyacı daha da acil hale getirdiğini söylüyor. Ancak Francken’e göre, siyasi irade eksikliği ve ulusal çıkarlar, Avrupa ordusunun önündeki en büyük engel.
Belçika’nın savunma bütçesi GSYİH’nin yüzde 1,2’si seviyesinde olup NATO’nun yüzde 2 hedefinin oldukça altında. Francken, bu gerçeğin de Avrupa ordusu hayaliyle çeliştiğini dile getirdi. “Önce kendi ordularımızı güçlendirelim, sonra birleşme hayalleri kuralım” dedi.
Sonuç olarak, FCAS projesinin akıbeti, Avrupa’nın savunma işbirliğinin ne kadar kırılgan ve karmaşık olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Francken’in eleştirileri, bu tartışmaya önemli bir perspektif katıyor. Avrupa ordusu, idealist bir hedef olarak kalmaya devam ederken, pratikteki zorluklar gün yüzüne çıkıyor.
