Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), İran merkezli Bank Mellat'ın İstanbul Merkez Şubesinin faaliyet iznini kaldırma kararı aldı. Kurumdan yapılan açıklamaya göre, söz konusu karar 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca alındı. Karar, bankanın Türkiye'deki tüm şube faaliyetlerini kapsıyor ve derhal yürürlüğe girdi.
Kararın Gerekçesi ve Kapsamı
BDDK'nın resmi internet sitesinde yayımlanan kararda, Bank Mellat İstanbul Merkez Şubesinin faaliyet izninin kaldırılmasına ilişkin herhangi bir gerekçe belirtilmedi. Ancak sektör kaynakları, kararın bankanın uluslararası yaptırımlarla ilişkili riskleri ve mevzuata uyum sorunları nedeniyle alındığını öne sürüyor. BDDK, bankanın tasfiyesi veya mevduat sahiplerinin haklarının korunmasına yönelik ek bir açıklama yapmadı.
Bank Mellat, İran'ın en büyük devlet bankalarından biri olarak biliniyor. Türkiye'de uzun yıllardır faaliyet gösteren bankanın İstanbul Merkez Şubesi, özellikle İran ile ticaret yapan firmalara hizmet veriyordu. Faaliyet izninin kaldırılması, bu firmaların alternatif bankacılık kanalları aramasına yol açabilir.
Bank Mellat ve Uluslararası Yaptırımlar
Bank Mellat, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları kapsamında daha önce de çeşitli kısıtlamalarla karşılaşmıştı. 2013 yılında Bank Mellat, İngiltere'de yasa dışı yaptırım uygulandığı gerekçesiyle açtığı davayı kazanmış ve İngiliz hükümetinden tazminat almıştı. Ancak banka, ABD'nin yaptırım listesinde yer almaya devam ediyor. BDDK'nın son kararı, Türkiye'nin uluslararası yükümlülükleri ve mali düzenlemeleri çerçevesinde aldığı önlemlerden biri olarak yorumlanıyor.
Türkiye'de bankacılık faaliyet izni, 5411 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca BDDK tarafından verilir ve iptal edilir. Kurum, izin iptali kararını gerekçeli olarak Resmi Gazete'de yayımlamak zorunda. Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte Bank Mellat'ın Türkiye'deki mevduatları ve diğer yükümlülükleri için Tasfiye Halinde Bankalar Mevduat Sigorta Fonu (TMSF) devreye girebilir. Henüz TMSF'den konuya ilişkin bir açıklama gelmedi.
Piyasa Etkileri ve Uzman Değerlendirmeleri
Karar, Türk bankacılık sektöründe sınırlı bir etki yaratması bekleniyor; zira Bank Mellat'ın Türkiye'deki pazar payı düşük. Ancak İran ile ticaret yapan işletmeler için önemli bir aksaklık oluşturabilir. Uzmanlar, bu tür kararların Türkiye'nin uluslararası finansal sistemle uyumunu güçlendirdiğini belirtiyor. Öte yandan, kararın zamanlaması dikkat çekici; zira İran ile nükleer müzakereler ve bölgesel gerilimler sürerken, Türkiye'nin İran bankalarına yönelik tutumu yakından izleniyor.
BDDK'nın kararı, diğer İran bankalarının Türkiye'deki faaliyetlerini de etkileyebilir. Bank Mellat'ın ardından benzer adımların gelip gelmeyeceği belirsiz. Bankacılık kaynakları, kararın diğer bankalara örnek teşkil edebileceğini, ancak her bankanın durumunun ayrı değerlendirileceğini vurguluyor.
Sonuç olarak, BDDK'nın Bank Mellat İstanbul Merkez Şubesinin faaliyet iznini kaldırması, Türkiye'nin finansal düzenlemelerinde uluslararası standartlara uyum konusundaki kararlılığını gösteriyor. Kararın, Türkiye-İran ekonomik ilişkileri ve bölgesel bankacılık dinamikleri üzerindeki uzun vadeli etkileri önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
