Batı Avrupa, tarihindeki en sıcak haziran ayını yaşarken, dünya genelinde de kayıtlardaki en sıcak ikinci haziran ayı olarak kayıtlara geçti. Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S) verilerine göre, Batı Avrupa’da sıcaklıklar mevsim normallerinin 2,5 derece üzerine çıktı. Özellikle Fransa, İspanya, Portekiz ve Birleşik Krallık’ta etkili olan sıcak hava dalgaları, tarımdan enerjiye kadar birçok sektörde olumsuz etkilere yol açtı. Küresel ortalama sıcaklık ise sanayi öncesi döneme göre 1,5 derece daha yüksek ölçüldü.
Rekor sıcaklıklar ve iklim değişikliği
Copernicus verilerine göre, haziran ayı boyunca Batı Avrupa’nın büyük bölümünde sıcaklıklar 40 dereceyi aştı. Fransa’da Bordeaux kenti 44,6 derece ile ülke rekoru kırarken, İspanya’da Sevilla’da termometreler 45,2 dereceyi gösterdi. Birleşik Krallık’ta ise haziran ayı sıcaklık ortalaması 18,4 derece ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Uzmanlar, bu sıcak hava dalgalarının iklim değişikliği nedeniyle daha sık ve şiddetli hale geldiğini belirtiyor. C3S Direktörü Carlo Buontempo, "Bu sıcaklıklar, iklim değişikliğinin etkilerini açıkça gösteriyor. Sera gazı emisyonlarını azaltmadığımız sürece bu tür rekorlar daha sık yaşanacak" dedi.
Ekonomik etkiler ve alınan önlemler
Sıcak hava dalgaları, başta tarım olmak üzere birçok sektörü olumsuz etkiledi. Fransa’da buğday üretiminin bu yıl %15 düşmesi beklenirken, İspanya’da zeytinyağı fiyatları rekor seviyelere yükseldi. Portekiz’de orman yangınları nedeniyle binlerce hektar alan kül oldu. Enerji sektöründe ise artan soğutma talebi elektrik fiyatlarını yukarı çekti. Birleşik Krallık’ta geçen hafta elektrik tüketimi rekor kırarak 45 GW’ı aştı. Hükümetler, sıcak hava dalgalarına karşı acil durum planlarını devreye soktu. Fransa, bazı bölgelerde su kullanımına kısıtlama getirirken, İspanya halkı aşırı sıcaklara karşı uyardı.
Küresel sıcaklık artışı ve beklentiler
Dünya genelinde haziran ayı, 1979’dan bu yana kaydedilen en sıcak ikinci haziran oldu. Sadece 2023 haziranı daha sıcak geçmişti. Kuzey Yarımküre’de sıcaklıklar ortalamanın 1,2 derece üzerinde seyrederken, Güney Yarımküre’de de mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklar gözlendi. Bilim insanları, El Niño etkisinin de devreye girmesiyle 2024 yılının tarihin en sıcak yılı olabileceğini belirtiyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), gelecek beş yıl içinde küresel sıcaklıkların sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyi aşma ihtimalinin %66 olduğunu açıkladı. Bu durum, Paris İklim Anlaşması’nın hedeflerine ulaşılmasını daha da zorlaştırıyor.
Batı Avrupa’da yaşanan bu rekor sıcaklıklar, iklim değişikliğinin sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal bir kriz olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Tarımda verim kaybı, enerji maliyetlerinin artması ve sağlık sorunları, hükümetlerin acil önlemler almasını gerektiriyor. Uzun vadede ise sera gazı emisyonlarının azaltılması ve yenilenebilir enerjiye geçişin hızlandırılması kaçınılmaz görünüyor.
