Yaz aylarının gelmesiyle birlikte balkonlar yeniden hayatımızın merkezine yerleşirken, komşular arasındaki anlaşmazlıklar da artış gösteriyor. Özellikle yüksek sesle müzik dinlemek, mangal yapmak, sigara dumanından rahatsız olmak veya halı silkelemek gibi eylemler, tek bir şikâyetle balkon sahiplerine 5 bin liraya varan idari para cezası getirebiliyor. 2024 yılında güncellenen kabahatler kanunu kapsamında, komşuluk hukukunu ihlal eden bu tür davranışlar, emniyet ekiplerinin tutanağı ile cezalandırılıyor.
Hangi davranışlar cezaya tabi?
Balkon kullanımında en sık karşılaşılan ihlallerin başında gürültü kirliliği geliyor. Çevre Kanunu ve Kabahatler Kanunu uyarınca, gece 23:00 ile sabah 07:00 arasında yüksek sesle müzik dinlemek veya bağırmak, 2872 sayılı Çevre Kanunu’na muhalefet sayılıyor. Ayrıca gündüz saatlerinde de sürekli ve rahatsız edici ses çıkarmak, komşunun huzurunu bozduğu gerekçesiyle şikâyet edilebiliyor. Mangal yaparken oluşan duman ve koku da özellikle üst katlardaki komşular için ciddi bir şikâyet kaynağı. Sigara içen balkon kullanıcılarının dumanı, alt katlardaki yaşlı veya astım hastası komşular için sağlık sorununa yol açabiliyor. Halı silkelemek, saksı sularken su akıtmak veya balkondan süpürülen çöpleri aşağı atmak da cezai yaptırım gerektiren eylemler arasında.
Şikâyet süreci nasıl işliyor?
Mağdur komşunun yapması gereken ilk adım, durumu doğrudan balkon sahibine kibarca iletmek. Sorun çözülmezse, en yakın polis merkezine veya zabıtaya başvurulabiliyor. 2024 yılı itibarıyla birçok belediye, mobil uygulamalar üzerinden de şikâyet kabul ediyor. Başvuru sonrası görevliler olay yerine gelerek tespit tutanağı düzenliyor. Tutanakta, gürültü ölçümü yapılabiliyor veya tanık ifadeleri alınıyor. Ardından valilik veya belediye encümeni tarafından idari para cezası kesiliyor. Ceza miktarı, ihlalin türüne ve tekrarlanma sıklığına göre 500 TL ile 5.000 TL arasında değişiyor. Aynı eylem birden fazla kez yapılırsa ceza katlanarak artıyor. Ayrıca, cezaya itiraz etmek için 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurma hakkı bulunuyor.
Komşuluk hukuku ve toplumsal barış
Bu düzenlemeler, aslında Türk Medeni Kanunu’nun 737. maddesinde düzenlenen “komşuluk hukuku” ilkesine dayanıyor. Maddeye göre, herkes taşınmaz malını kullanırken komşularını rahatsız edecek davranışlardan kaçınmak zorunda. Yargıtay kararları da balkondan sarkıtılan anten, balkonda kümes hayvanı besleme gibi eylemleri komşuluk hukukuna aykırı buluyor. Özellikle büyük şehirlerde artan nüfus yoğunluğu, balkon gibi ortak alanların kullanımında hassasiyet gerektiriyor. Uzmanlar, komşular arasında diyaloğun önemini vurgularken, cezai yaptırımların son çare olması gerektiğini belirtiyor. Balkon keyfi yaparken başkalarının da aynı huzuru yaşama hakkını unutmamak, uygar bir toplumun olmazsa olmazı. Sonuç olarak, yaz aylarında balkonlarımızı kullanırken gürültü, koku ve görüntü kirliliğine dikkat ederek hem cezadan kaçınabilir hem de komşularımızla barış içinde yaşayabiliriz.
