Ticaret Bakanlığı’nın perakende ticaret için hazırladığı yeni yönetmelik taslağı, tedarik zincirindeki dengeleri kökünden değiştirecek kritik yeniliklerle sektörün onayına sunuldu. Kadın kooperatiflerine zincir marketlerde yol açacak düzenleme ve ekmek fiyatlarında tüketiciyi koruyacak yeni bir dönem, taslağın en dikkat çeken maddeleri arasında. Düzenleme, özellikle temel gıda ürünlerinde fiyat istikrarını sağlamayı hedefliyor.
Ekmek fiyatlarına yeni düzen
Yönetmeliğe göre, ekmek üretim süreçleri sıkı denetim altına alınarak, maliyetlerin düşürülmesi ve fiyatların tüketici lehine gerilemesi amaçlanıyor. Bakanlık yetkilileri, un fiyatlarındaki dalgalanmaların ekmek fiyatlarına doğrudan yansımasını önlemek için ham madde tedarikinde şeffaflık mekanizması kurulacağını belirtti. Ayrıca, fırıncılık sektöründe kayıt dışılığın azaltılması için ekmek üretim tesislerine yönelik yeni standartlar getirilecek.
Kadın kooperatiflerine marketlerde yer
Yönetmelik, kadın kooperatiflerinin ürünlerini zincir market raflarında daha kolay sergilemesini sağlayacak bir düzenleme içeriyor. Buna göre, büyük perakende zincirleri, yerel üretici ve kadın kooperatiflerine ayrılan raf alanını artırmak zorunda olacak. Bu adım, hem kadın istihdamını desteklemeyi hem de tüketicilere daha uygun fiyatlı ve sağlıklı gıda sunulmasını hedefliyor.
Tedarik zincirinde şeffaflık dönemi
Taslak, tedarik zincirinin her aşamasında fiyat takibi yapacak bir izleme sistemi öngörüyor. Üreticiden tüketiciye kadar tüm süreçte maliyet artışlarının hangi aşamada fiyatlara yansıdığı raporlanacak. Özellikle temel gıda ürünlerinde stokçuluk ve fahiş fiyat artışlarının önüne geçilmesi için cezai yaptırımların artırılması da planlanıyor. Bakanlık, düzenlemenin 90 gün içinde Resmi Gazete’de yayımlanmasını hedefliyor.
Sektör temsilcilerinden ilk tepkiler
Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı, düzenlemeyi "olumlu ama uygulanabilirliği tartışmalı" olarak değerlendirirken, Tüketici Dernekleri Federasyonu Başkanı ise "Denetim mekanizması güçlü olursa tüketicinin lehine sonuçlar alınabilir" dedi. Öte yandan, perakende sektörü temsilcileri, kadın kooperatiflerine ayrılacak raf alanının lojistik maliyetleri artırabileceği uyarısında bulundu.
Düzenleme, tüketicilerin temel gıdaya erişimini kolaylaştırmayı ve fiyat istikrarını sağlamayı amaçlarken, tedarik zincirinde şeffaflık ve denetim eksikliğinin giderilmesi halinde ekmek başta olmak üzere birçok üründe fiyat düşüşü bekleniyor. Uzmanlar, düzenlemenin başarısının uygulama ve denetim sürecine bağlı olduğunu vurguluyor.
