Tarım ve Orman Bakanlığı, sokak hayvanlarına yönelik yürütülen toplama çalışmalarında yüzde 92 başarıya ulaşıldığını duyurdu. Ancak bu oran, hayvanseverler ve veteriner hekimler arasında büyük tepki çekti. Açıklamanın ardından sosyal medyada ve sokakta örgütlenen hayvan hakları savunucuları, “Toplanan hayvanlar nerede? Kaçı yaşatıldı, kaçı öldürüldü?” sorularını yöneltti. Veterinerler Odası yetkilileri, mesleklerinin öldürmek değil yaşatmak olduğunu vurgulayarak, “Bize kaç hayvan toplandığını değil, kaçının yaşatıldığını söyleyin” çağrısı yaptı.
Toplama rakamları tek başına yeterli değil
Bakanlık verilerine göre 81 ilde yürütülen operasyonlarda 2,5 milyon sokak hayvanı toplandı. Ancak bu hayvanların ne kadarının sahiplendirildiği, ne kadarının bakımevlerinde tutulduğu ya da itlaf edildiği konusunda resmi bir açıklama yapılmadı. Hayvanseverler, toplama oranının yüksek olmasının, hayvanların kaderi hakkında bilgi verilmediği sürece anlam taşımadığını belirtiyor. İstanbul Barosu Hayvan Hakları Komisyonu üyesi avukatlar, “Toplama bir başarı değil, hayvanların akıbeti şeffaf olmalı” ifadelerini kullandı.
Veterinerler: Mesleğimiz öldürmek değil, yaşatmak
Türk Veteriner Hekimler Birliği Başkanı, konuya ilişkin sert bir açıklama yaptı: “Biz bu mesleği hayvanları öldürmek için seçmedik. Toplama rakamlarıyla gurur duyulması anlaşılır değil. Asıl mesele, toplanan hayvanların rehabilite edilip sahiplendirilmesi ve bakımevi koşullarının iyileştirilmesidir.” Birlik, bakanlığı verilerin detayını kamuoyuyla paylaşmaya çağırırken, birçok ildeki veteriner odaları da benzer taleplerle basın açıklamaları yaptı.
Hayvanseverlerden protesto ve imza kampanyası
Sokak hayvanlarının toplanmasına karşı çıkan gruplar, İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere birçok kentte eylemler düzenledi. “Can Dostlarımızı Geri Verin” sloganıyla toplanan kalabalıklar, belediye bakımevlerine yürüdü. Ayrıca çevrimiçi platformlarda başlatılan imza kampanyası kısa sürede 100 bin imzayı aştı. Kampanya metninde, “Hayvanların toplanması değil, küçük büyük tüm canlıların yaşam hakkına saygı gösterilmesi gerekiyor” denildi.
Bakanlıktan yanıt: Süreç devam ediyor
Tarım ve Orman Bakanlığı, tartışmalara ilişkin yazılı bir açıklama yayımlayarak, toplanan hayvanların kısırlaştırma, aşılama ve sahiplendirme işlemlerinin sürdüğünü, hiçbir hayvanın öldürülmediğini öne sürdü. Ancak hayvanseverler bu açıklamayı da yetersiz buldu. Özellikle geçmişte bakımevlerinde yaşanan ölümler ve toplu itlaf haberleri hatırlatılarak, “Bize sadece söz değil, belge ve rapor lazım” çağrısı yapıldı.
Yasal düzenleme tartışmaları
Hayvan hakları savunucuları, mevcut yasal düzenlemelerin yetersiz olduğunu ve sokak hayvanlarının korunması için kapsamlı bir yasa değişikliği gerektiğini savunuyor. TBMM’ye sunulan hayvan hakları yasa teklifinin, ötenazi ve toplama yerine rehabilite ve sahiplendirmeyi esas alması talep ediliyor. Siyasi partiler de konuyu gündemine alırken, CHP ve İYİ Parti milletvekilleri konuyla ilgili soru önergeleri verdi.
Gelecek için ne yapılmalı?
Uzmanlar, sokak hayvanı sorununun çözümü için toplama yerine kısırlaştırma, aşılama ve sahiplendirme odaklı uzun vadeli bir politika izlenmesi gerektiğini belirtiyor. Belediyelerin hayvan bakımevlerinin kapasitesi artırılmalı, şartlar iyileştirilmeli ve toplumda hayvan sahiplenme bilinci geliştirilmeli. Ayrıca, kayıt dışı hayvan üretiminin denetimi sıkılaştırılmalı. Hayvan hakları ihlallerine karşı caydırıcı cezalar uygulanmalı.
Türkiye’de sokak hayvanları meselesi, yalnızca bir hayvan refahı sorunu değil, aynı zamanda insan hakları, vicdan ve etik boyutları olan bir toplumsal meseledir. Bu nedenle, kararlar alınırken hayvanseverlerin, veterinerlerin ve sivil toplum kuruluşlarının görüşleri dikkate alınmalı; şeffaf, denetlenebilir ve yaşatma odaklı bir sistem kurulmalıdır. Aksi takdirde rakamlar ne kadar yüksek olursa olsun, toplumun vicdanı rahatlamayacaktır.
