Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda güvenilirliğini sağlamak amacıyla ülke genelinde sürdürdüğü denetimlerin sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Bakanlık, dana eti olarak satılan bazı ürünlerde at, eşek ve tavuk eti tespit edildiğini duyurdu. Açıklamada, tüketiciyi yanıltan ve halk sağlığını riske atan bu sahtekarlıklara karşı idari para cezalarının uygulandığı ve gerekli yasal işlemlerin başlatıldığı belirtildi.
Denetimlerde Neler Bulundu?
Bakanlığın yıl boyunca gerçekleştirdiği rutin kontrollerde, özellikle kıyma ve işlenmiş et ürünlerinde taklit ve tağşiş yapıldığı ortaya çıktı. Dana eti yerine kullanılan at ve eşek etlerinin yanı sıra, hindi ve tavuk eti gibi daha ucuz etlerin de karıştırıldığı saptandı. Bakanlık yetkilileri, bu tür ürünlerin üretiminde kullanılan hayvanların kayıt dışı olduğunu ve sağlık kontrollerinden geçmediğini vurguladı.
Denetimlerde sadece etin cinsi değil, aynı zamanda son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin yeniden işlenerek satıldığı da belirlendi. Bazı işletmelerin etlerde kullanılan katkı maddelerini yasal sınırların üzerinde kullandığı tespit edildi. Bakanlık, güvensiz gıda üreten firmaların isimlerini ve adreslerini www.tarimorman.gov.tr adresinde yayımlamaya başladı.
Vatandaşlara Uyarılar ve Alınması Gereken Önlemler
Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicileri bilinçli alışveriş yapmaları konusunda uyardı. Et ürünleri satın alırken mutlaka bandrollü ve ambalajlı ürünlerin tercih edilmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca güvenilir markaların dışında açıkta satılan etlerin riskli olduğu ifade edildi. Bakanlık, şüpheli durumlarda Alo 174 Gıda Hattı'na ihbarda bulunulmasını istedi.
Uzmanlar, etin rengi ve kokusu gibi fiziksel özelliklerinin her zaman güvenilir olmadığını, en sağlıklı yolun resmi denetimlerden geçmiş ürünleri satın almak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, işlenmiş et ürünlerinde içerik etiketlerinin dikkatlice okunması gerektiği vurgulanıyor.
Sahtekarlığın Boyutları ve Yaptırımlar
Bakanlık yetkilileri, taklit ve tağşiş yapan işletmelere yönelik cezaların artırıldığını duyurdu. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında, sahtekarlık yapan firmalara 5 bin liradan 500 bin liraya kadar idari para cezası kesilebiliyor. Ağır ihlallerde işletme faaliyetten men ediliyor ve savcılığa suç duyurusunda bulunuluyor.
2023 yılında gerçekleştirilen 1,2 milyon denetimin yüzde 2'sinde taklit ve tağşiş tespit edildi. Bu oran geçen yıla göre düşüş gösterse de, hala ciddi bir sorun olduğuna işaret ediyor. Bakanlık, denetimlerin sıklığını artıracağını ve özellikle kırmızı et sektöründe kayıt dışılığın önlenmesi için çalışmalar yürüttüğünü belirtti.
Gıda güvenliği uzmanları, bu tür sahtekarlıkların sadece ekonomik değil, aynı zamanda sağlık riski de taşıdığını hatırlatıyor. At ve eşek etlerinin tüketiminde parazit ve bakteri bulaşma riski yüksek olabiliyor. Ayrıca, alerjik reaksiyonlara yol açabilecek maddelerin etiketlerde belirtilmemesi de hayati tehlike oluşturabiliyor.
Konuyla ilgili olarak sivil toplum kuruluşları, etiketleme standartlarının sıkılaştırılması ve tüketicilerin daha şeffaf bilgilendirilmesi gerektiğini dile getiriyor. Gıda Mühendisleri Odası, DNA testi gibi yöntemlerle denetimlerin yaygınlaştırılmasını öneriyor.
Sonuç olarak, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bu ifşası, gıda sektöründeki denetimlerin önemini bir kez daha ortaya koydu. Tüketicilerin bilinçlenmesi ve ihbar mekanizmalarını etkin kullanması, sahtekarlıkların önlenmesinde kritik rol oynuyor. Uzun vadede ise kayıt dışı üretimle mücadele ve caydırıcı cezalar, bu tür vakaların azalmasına katkı sağlayabilir.
