Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ABD/İsrail ve İran arasındaki savaşın küresel ekonomiye yansımaları hakkında açıklamalarda bulundu. Bakan Şimşek, savaş nedeniyle enerji fiyatlarında yaşanan yükselişin Türkiye'de enflasyonu en az 5 puan artıracağını belirtti. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artışın üretim maliyetlerini yukarı çektiğini vurgulayan Bakan, bu durumun özellikle enerji yoğun sektörlerde fiyat baskısı yarattığını ifade etti. Bakan Şimşek, hükümetin enflasyonla mücadele programının kararlılıkla sürdürüleceğini ancak küresel şokların etkisinin sınırlandırılamayacağını sözlerine ekledi.
Enerji fiyatları ve enflasyon ilişkisi
Ortadoğu'daki jeopolitik gerilim, petrol fiyatlarının varil başına 90 doların üzerine çıkmasına neden oldu. Doğal gaz fiyatlarında da benzer bir artış yaşanıyor. Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bir kısmını ithal ettiği için bu fiyat artışları doğrudan iç piyasaya yansıyor. Uzmanlara göre, enerji maliyetlerindeki her 10 dolarlık artış, TÜFE'ye yaklaşık 0.5 puan ek yük getiriyor. Bakan Şimşek'in belirttiği 5 puanlık etki, mevcut koşullar altında olası bir senaryo olarak değerlendiriliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı, enerji sübvansiyonları ve vergi düzenlemeleriyle etkiyi hafifletmeyi planlıyor.
Küresel ekonomiye yansımalar
İsrail-İran çatışması, sadece enerji fiyatlarını değil, tedarik zincirlerini de tehdit ediyor. Basra Körfezi'nden geçen petrol sevkiyatının %20'si risk altında. Bu durum, dünya genelinde enflasyonist baskıları artırıyor. Merkez bankaları faiz indirimlerini ertelemek zorunda kalabilir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler, sermaye çıkışı ve kur oynaklığıyla karşı karşıya. Bakan Şimşek, yurt içinde uygulanan sıkı para politikasının ve mali disiplinin bu süreçte daha da önem kazandığını vurguladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) faiz oranlarını sabit tutması ve rezerv birikimine devam etmesi bekleniyor.
Enflasyonun seyri, önümüzdeki dönemde jeopolitik gelişmelere bağlı olarak şekillenecek. Bakan Şimşek, 2024 yılı enflasyon hedefinin yüzde 33 olduğunu ancak savaşın bu hedefi zorlayabileceğini ifade etti. Yıl sonu enflasyon tahmininin yukarı yönlü revize edilmesi gündemde. Hükümet, dar gelirli vatandaşları korumak için ek tedbirler alabilir.
Küresel barışın sağlanması durumunda enerji fiyatlarının hızla normalleşebileceği belirtiliyor. Ancak kısa vadede çatışmanın devam etmesi, enflasyonla mücadeleyi zora sokacak. Türkiye'nin 2025 yılı için belirlediği tek haneli enflasyon hedefi, bu jeopolitik riskler nedeniyle ertelenebilir. Ekonomi yönetimi, yapısal reformlar ve verimlilik artışıyla enflasyonu kalıcı olarak düşürmeyi amaçlıyor.
