Adalet Bakanı Akın Gürlek, son altı aylık dönemde yargı teşkilatında önemli yapısal düzenlemelere gidildiğini belirterek, toplam 196 yeni mahkeme kurulduğunu, 284 mahkemenin faaliyete geçirildiğini ve 180 ihtisas mahkemesi kurulmasına ilişkin karar alındığını duyurdu. Gürlek, bu adımların yargı hizmetlerinin hızlandırılması ve adalete erişimin kolaylaştırılması amacıyla atıldığını ifade etti.
Yeni mahkemelerin dağılımı ve ihtisaslaşma
Bakan Gürlek'in verdiği bilgilere göre, kurulan 196 yeni mahkeme arasında aile, iş, ticaret, fikri ve sınai haklar, icra ve iflas gibi farklı hukuk alanlarında uzmanlaşmış mahkemeler yer alıyor. Özellikle ihtisas mahkemelerinin sayısının artırılması, davaların daha hızlı ve uzman hâkimler tarafından görülmesini sağlayacak. 180 ihtisas mahkemesi için alınan karar ise önümüzdeki dönemde hayata geçirilecek.
Adalet Bakanlığı yetkilileri, yeni mahkemelerin kurulmasında bölgesel iş yükü analizlerinin dikkate alındığını belirtiyor. Nüfus yoğunluğu ve dava sayısındaki artışa paralel olarak özellikle büyükşehirlerde yeni mahkemelere ihtiyaç duyulduğu vurgulanıyor. Bakan Gürlek, "Yargı hizmetlerinin etkinliğini artırmak için mahkeme sayısını ve çeşitliliğini artırmaya devam edeceğiz" dedi.
Yargı reformu stratejisi kapsamında atılan adımlar
Bu gelişmeler, hükümetin açıkladığı Yargı Reformu Stratejisi Belgesi çerçevesinde atılan adımların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Strateji belgesinde, yargının hızlandırılması, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının yaygınlaştırılması ve ihtisaslaşmanın artırılması gibi hedefler yer alıyor. Bakan Gürlek'in açıklamaları, bu hedefler doğrultusunda somut adımların atıldığını gösteriyor.
Öte yandan, yeni mahkemelerin kurulması beraberinde hâkim ve savunma avukatı ihtiyacını da gündeme getiriyor. Adalet Bakanlığı, yeni mahkemelerde görevlendirilecek hâkim ve Cumhuriyet savcılarının atamalarının kısa sürede tamamlanacağını bildirdi. Ayrıca, adliye binalarının fiziki kapasitesinin artırılması ve teknolojik altyapının güçlendirilmesi için çalışmaların sürdüğü belirtiliyor.
Uzmanlar ne diyor?
Hukukçular, ihtisas mahkemelerinin sayısındaki artışın dava sürelerinin kısalmasına katkı sağlayacağını belirtiyor. Ancak, yeni mahkemelerin etkin çalışabilmesi için hâkim ve personel sayısının yeterli düzeye çıkarılması gerektiği vurgulanıyor. Bazı uzmanlar, mahkeme sayısındaki artışın tek başına yeterli olmayacağını, usul ekonomisi ve delil toplama süreçlerinin de iyileştirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, son dönemde yaptığı açıklamalarda yargıda dijitalleşmeye de önem verdiklerini, e-duruşma ve UYAP gibi sistemlerin yaygınlaştırılmasıyla iş yükünün azaltılmasının hedeflendiğini söylemişti. Yeni mahkemelerin bu dijital dönüşümle birlikte daha verimli çalışması bekleniyor.
Vatandaşa yansıması
Yeni mahkemelerin faaliyete geçmesi, vatandaşların adliyelerdeki işlemlerinin hızlanması ve duruşma tarihlerinin daha yakın bir zamana verilmesi anlamına geliyor. Özellikle aile ve iş mahkemelerindeki yoğunluk, yeni mahkemeler sayesinde bir miktar azalabilir. Ancak, yargılamanın uzamasına yol açan diğer faktörlerin (bilirkişi raporları, tanık dinleme, temyiz süreçleri) de ele alınması gerekiyor.
Bakan Gürlek, önümüzdeki günlerde yeni mahkemelerin açılışlarına katılarak yerinde incelemelerde bulunacağını açıkladı. Adalet Bakanlığı, 2024 yılı sonuna kadar toplam mahkeme sayısını daha da artırmayı planlıyor. Bu gelişmeler, yargı camiası ve vatandaşlar tarafından yakından takip ediliyor.
Sonuç olarak, Bakan Gürlek'in açıkladığı rakamlar, yargı alanında son altı ayda önemli bir yapısal dönüşümün yaşandığını gösteriyor. Ancak, bu dönüşümün başarısı, mahkemelerin etkin işleyişi ve adaletin tecellisiyle ölçülecek. Yeni mahkemelerin kurulması, adalete erişimi kolaylaştırma yolunda atılmış somut bir adım olarak değerlendiriliyor.