Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Projesi kapsamında İstanbul'da düzenlenen Uluslararası Sıfır Atık Forumu'nun açılışında konuştu. Bakan Güler, sıfır atık hedefi için 'onarım hakkı'nın hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Onarım Hakkı Nedir?
Onarım hakkı, üreticilerin ürünlerini daha uzun ömürlü, tamiri kolay ve yedek parçalarını erişilebilir kılmasını teşvik eden bir yaklaşım. Bakan Güler, bu hakkın sıfır atık felsefesiyle birebir örtüştüğünü belirterek, 'Atık oluşumunu engellemenin en etkili yolu, kullan-at alışkanlığından vazgeçmek ve mevcut ürünleri uzun süre kullanabilmektir. Onarım hakkı, tamir kültürünü yaygınlaştırarak hem israfı önler hem de doğal kaynakların korunmasına katkı sağlar.' ifadelerini kullandı.
Sıfır Atık Projesi'nin Geldiği Nokta
Emine Erdoğan'ın öncülüğünde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Projesi, bugüne kadar geri dönüşüm oranını yüzde 13'ten yüzde 30'a yükseltti. Forumda konuşan Emine Erdoğan, projenin yurt içinde ve yurt dışında büyük ilgi gördüğünü ve birçok ülkeye örnek olduğunu söyledi. Bakan Güler de projenin başarısına dikkat çekerek, 'Onarım hakkı ile atık yönetiminde yeni bir çığır açabiliriz. Bu sadece çevreci bir yaklaşım değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal bir dönüşüm hamlesidir.' değerlendirmesinde bulundu.
Onarım Hakkı ve Avrupa Yeşil Mutabakatı
Dünya genelinde onarım hakkı, Avrupa Birliği'nin Yeşil Mutabakat hedefleri doğrultusunda da giderek daha fazla gündeme geliyor. AB, 2023 yılında onarım hakkını teşvik eden yeni düzenlemeler kabul etmişti. Bakan Güler, Türkiye'nin de bu alanda önemli adımlar atması gerektiğini belirterek, 'Sıfır Atık Projesi ile AB normlarını yakalamakta kararlıyız. Onarım hakkı, bu uyum sürecinin önemli bir parçası olabilir.' diye konuştu.
Forumun Diğer Başlıkları
Forumda ayrıca depozito iade sistemi, biyobozunur ambalaj kullanımı ve sıfır atık eğitimi gibi konular ele alındı. Yerel yönetimlerden sivil toplum kuruluşlarına kadar geniş bir katılımın olduğu etkinlikte, başarılı sıfır atık uygulamaları da paylaşıldı. Bakan Güler, forumun sonunda katılımcılara sıfır atık felsefesini benimsemeleri çağrısında bulundu.
Onarım hakkı, üreticilerin tasarım aşamasından başlayarak ürünlerin tamir edilebilirliğine odaklanmasını gerektiriyor. Bu yaklaşım, elektronik eşyalardan giysilere, mobilyalardan beyaz eşyaya kadar birçok sektörde dönüşüm yaratabilir. Sıfır atık hedefi, onarım kültürünün yanı sıra paylaşım ekonomisi ve döngüsel ekonomi gibi yeni modellerle de destekleniyor. Türkiye'nin özellikle deprem bölgelerinde atık yönetimi konusunda yaşadığı zorluklar düşünüldüğünde, Bakan Güler'in vurguladığı onarım hakkı, sadece çevresel değil aynı zamanda toplumsal bir farkındalık yaratma potansiyeli taşıyor.
