Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Suriye'de Türkiye'nin koruyucu aile modelinin uygulanmaya başlandığını duyurdu. Göktaş, Suriyeli yetkililerin Türkiye'nin koruyucu aile sistemini örnek alarak ülkede terk edilmiş bebekleri koruyucu ailelere vermeye başladığını belirtti. Bu gelişme, iki ülke arasındaki sosyal hizmet iş birliğinin somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Suriye'de Koruyucu Aile Uygulaması Başladı
Bakan Göktaş, yaptığı yazılı açıklamada, Suriye'deki iç savaş ve sonrasında yaşanan istikrarsızlık nedeniyle birçok çocuğun ailesiz kaldığını hatırlattı. Türkiye'nin uzun yıllardır uyguladığı koruyucu aile modelinin, Suriyeli yetkililer tarafından da benimsendiğini ifade eden Göktaş, "Suriyeli yetkililer, ülkemizin koruyucu aile sistemini örnek alarak terk edilmiş bebekleri koruyucu ailelere vermeye başladı. Bu, çocuk hakları açısından sevindirici bir adımdır." dedi.
Türkiye'nin Koruyucu Aile Modeli
Türkiye'de koruyucu ailelik, 2001 yılında çıkarılan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 2012'de yürürlüğe giren 6284 sayılı Kanun ile yasal çerçeveye oturtulmuş durumda. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerine göre, Türkiye genelinde 2023 itibarıyla 7 binin üzerinde koruyucu aile bulunuyor ve bu ailelerin yanında yaklaşık 10 bin çocuk korunuyor. Koruyucu ailelik, biyolojik ailesi yanında kalamayan çocuklara geçici veya kalıcı bir aile ortamı sağlıyor.
Bakanlık, koruyucu aile olmak isteyenlerden belirli kriterleri karşılamalarını istiyor: 25-65 yaş aralığında olmak, en az ilkokul mezunu olmak, düzenli gelire sahip olmak ve suç kaydı bulunmamak gibi şartlar aranıyor. Ayrıca, aday aileler psikososyal değerlendirmeden geçiriliyor ve eğitim programlarına katılıyor.
Suriye'deki Çocukların Durumu
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) verilerine göre, Suriye'de 2011'de başlayan iç savaş sonrasında milyonlarca çocuk yerinden edildi, birçoğu ebeveynini kaybetti veya ailesinden ayrı düştü. 2023 yılı itibarıyla Suriye içinde ve sınır ülkelerde 2,5 milyondan fazla Suriyeli çocuk koruma altına alınmayı bekliyor. Bu çocukların bir kısmı kamplarda veya yetimhanelerde kalıyor.
Türkiye, 2011'den bu yana Suriye'den gelen 3,6 milyondan fazla sığınmacıya ev sahipliği yapıyor. Bu nüfusun önemli bir bölümünü çocuklar oluşturuyor. Türkiye, geçici koruma statüsündeki Suriyeli çocuklara yönelik eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler sunuyor. Ancak, ailesiz kalan Suriyeli çocuklar için koruyucu aile sistemi sınırlıydı.
İş Birliği ve Gelecek Planları
Bakan Göktaş, Suriye'deki bu uygulamanın Türkiye'nin teknik desteğiyle yürütüldüğünü belirtti. Bakanlık, Suriyeli yetkililere koruyucu aile mevzuatı, başvuru süreçleri, aile eğitimi ve izleme konularında eğitimler veriyor. Ayrıca, pilot illerde kurulan sosyal hizmet birimleri aracılığıyla uygulama yaygınlaştırılıyor.
Uzmanlar, koruyucu aile modelinin Suriye'de kültürel ve hukuki yapıya uyarlanmasının önemine dikkat çekiyor. Suriye'de aşiret ve geniş aile yapısının güçlü olduğu bölgelerde, koruyucu aileliğin akrabalık temelli olabileceği belirtiliyor. Türkiye'nin deneyimi, bu konuda yol gösterici olabilir.
Ekonomik ve Sosyal Etkiler
Koruyucu aile sisteminin Suriye'de yaygınlaşması, ekonomik olarak da bazı sonuçlar doğuracak. Ailelere sağlanan maddi destek, yerel ekonomiyi canlandırabilir. Ayrıca, çocukların aile ortamında büyümesi, uzun vadede sosyal uyumu artıracak ve devletin bakım maliyetlerini düşürecek. Türkiye, benzer modelleri diğer ülkelerle de paylaşmayı planlıyor.
Bakan Göktaş, "Türkiye olarak çocuk hakları konusunda uluslararası iş birliklerine önem veriyoruz. Suriye'de başlatılan bu uygulama, bölgede barış ve istikrarın tesisi için de önemli bir adımdır." ifadelerini kullandı.
