Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanmasının bölge istikrarını tehdit ettiğini belirterek, tarafları nükleer anlaşmaya derhal geri dönmeye çağırdı. Katar merkezli El Cezire televizyonuna konuşan Bakan Fidan, uluslararası toplumun bu konuda sorumluluk alması gerektiğini vurguladı.
Fidan: Krizin çözümü için Katar'la koordinasyon halindeyiz
Bakan Fidan, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve askeri yığınak yapmasının bölgede ciddi bir güvenlik açmazı yarattığını ifade etti. ''İran ile ABD arasındaki gerginlik, başta Türkiye olmak üzere tüm komşu ülkelerin ekonomik ve sosyal yapısını olumsuz etkiliyor. Katar ile bu konuda yakın koordinasyon içindeyiz. Her iki tarafın da mutabakata dönmesi şart'' dedi. Fidan, Türkiye'nin arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu da sözlerine ekledi.
ABD ve İran arasındaki kriz nasıl başladı?
ABD'nin Mayıs 2018'de nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilmesi ve İran'a yaptırımları yeniden uygulamaya koymasıyla başlayan gerginlik, son haftalarda Basra Körfezi'ndeki askeri hareketlilikle doruk noktasına ulaştı. İran, anlaşma kapsamında yükümlendiği uranyum zenginleştirme sınırlamalarını aşacağını duyurdu. Bölge ülkeleri, olası bir savaşın ekonomik ve insani maliyetlerinden endişe duyuyor.
Bakan Fidan'ın çağrısı, uluslararası camiada da yankı buldu. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan henüz resmi bir açıklama gelmezken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abbas Musevi, ''Türkiye'nin yapıcı rolünü memnuniyetle karşılıyoruz, ancak ABD'nin öncelikle baskıcı politikalarını sonlandırması gerek'' dedi.
Katar'ın arabuluculuk çabaları
Katar, bölgesel krizlerde sıkça arabuluculuk yapan bir ülke olarak öne çıkıyor. Doha yönetimi, ABD ile İran arasında diyalog kanallarını açık tutmak için yoğun çaba harcıyor. Türkiye ile Katar arasında güçlü bir iş birliği bulunuyor. Fidan'ın Katar'a yaptığı ziyaret kapsamında Emir Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile de bir araya geldiği öğrenildi.
Türkiye, enerji ihtiyacının büyük kısmını ithal ettiği için bölgedeki istikrarsızlıktan doğrudan etkileniyor. Bakan Fidan, ''Enerji maliyetlerimiz artıyor, ticaret yolları tehdit altında. Bu nedenle gerilimin düşürülmesi hayati önem taşıyor'' diye konuştu.
Uzman yorumu: Krizin olası sonuçları
Bölge uzmanları, ABD ile İran arasında doğrudan bir askeri çatışma olasılığının düşük olsa da, vekalet savaşları ve siber saldırıların artabileceği uyarısında bulunuyor. Irak, Suriye, Yemen ve Lübnan'daki aktörlerin de dahil olduğu bir krizin tüm bölgeyi etkisi altına almasından endişe ediliyor. Fidan'ın çağrısı, diplomasinin bir kez daha masada olması gerektiğini hatırlatıyor. Türkiye, hem ABD hem de İran ile diyalog kurabilen nadir ülkelerden biri olarak bu süreçte önemli bir rol üstlenebilir.
