NATO Zirvesi öncesi Ankara'da gerçekleştirilen geniş çaplı güvenlik operasyonları ve uygulanan eylem yasakları, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşındı. DEM Parti Milletvekili Cengiz Çiçek, yaşanan gözaltılarda hak ihlalleri ve polis şiddeti iddialarına ilişkin İçişleri Bakanı Ali Çiftçi'ye yazılı soru önergesi verdi. Çiçek, bakanlığın kamu güvenliği gerekçesiyle yürüttüğü operasyonların hukuki dayanağını ve sınırlarını sorguladı.
Gözaltı ve eylem yasaklarına TBMM'den ilk tepki
DEM Partili vekil, önergesinde NATO Zirvesi'nin 11-12 Temmuz tarihlerinde yapıldığını hatırlatarak, zirve süresince Ankara'da pek çok kişinin gözaltına alındığını ve çeşitli etkinliklerin yasaklandığını belirtti. Çiçek, bu uygulamaların ifade özgürlüğü ve toplanma hakkı başta olmak üzere temel hak ve hürriyetleri ihlal ettiğini öne sürdü. Özellikle gözaltı sırasında bazı kişilere yönelik orantısız güç kullanıldığı iddialarına dikkat çeken Çiçek, Bakan Çiftçi'den bu iddiaların doğruluğunun araştırılmasını talep etti.
Kamu güvenliği ile bireysel haklar arasındaki denge
Çiçek, yazılı soru önergesinde şu sorulara yanıt aradı: "Ankara'da NATO Zirvesi öncesinde ve sırasında kaç kişi gözaltına alınmıştır? Gözaltına alınanların kaçı hakkında adli işlem yapılmıştır? Gözaltı işlemleri sırasında herhangi bir fiziksel müdahale ya da şiddet iddiası söz konusu olmuş mudur? Olmuşsa, bu iddialarla ilgili idari veya adli soruşturma başlatılmış mıdır? Ayrıca, eylem ve etkinlik yasakları hangi hukuki dayanağa göre uygulanmıştır?" Vekil, bu soruların kamuoyunun aydınlatılması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Geçmiş zirvelerde de benzer tartışmalar yaşanmıştı
NATO Zirvesi öncesi ve sırasında uygulanan güvenlik önlemleri, Türkiye'de daha önce de gündeme gelmişti. 2022'de Madrid'de yapılan zirve öncesinde de Türkiye'de bazı sivil toplum kuruluşları ve aktivistlerin gözaltına alındığı haberleri çıkmıştı. Bu tür uluslararası toplantılarda ev sahibi ülkelerin güvenlik tedbirlerini artırması olağan karşılansa da, söz konusu tedbirlerin temel hak ve özgürlükleri orantısız şekilde kısıtlamaması gerektiği sıkça dile getirilmektedir. TBMM'de yapılan bu sorgulama, demokratik hukuk devletinde güvenlik ile özgürlük arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gözler önüne seriyor.
İçişleri Bakanı Çiftçi'nin, önergede yer alan sorulara vereceği yanıtlar, hem yaşanan hak ihlali iddialarının aydınlatılması hem de gelecekteki benzer etkinliklerde izlenecek prosedürlerin belirlenmesi açısından belirleyici olacak. Kamuoyu, bakanlığın bu konuda şeffaf bir tutum sergilemesini bekliyor.
